Na podstawie fragmentu listy płac nr 10/2026 oblicz składkę na ubezpieczenie zdrowotne pobieraną od wynagrodzenia pracownika.
| Lista płac nr 10/2026 – Kadry i płace | |
| Płaca zasadnicza | 4 850,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne (13,71%) | 664,94 zł |
| Koszty uzyskania przychodów | 250,00 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 4 185,06 zł |
| Podstawa naliczenia podatku dochodowego | 3 935,00 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
A. 324,34 zł
B. 376,66 zł
C. 436,50 zł
D. 354,15 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2021 (arkusz A.65-SG-21.01): Od 2022 r. nie ma składki odliczanej od podatku (7,75%) - pytanie o składkę 9% pobieraną z wynagrodzenia.
Składka zdrowotna została obliczona z właściwej podstawy, czyli z kwoty 4 185,06 zł. W liście płac ta podstawa powstaje po odjęciu od wynagrodzenia brutto składek społecznych finansowanych przez pracownika: emerytalnej, rentowej i chorobowej. Tutaj jest to 4 850,00 zł - 664,94 zł = 4 185,06 zł. Następnie stosuje się stawkę składki na ubezpieczenie zdrowotne, czyli 9%. Rachunek wygląda tak: 4 185,06 zł × 9% = 376,6554 zł, a po zaokrągleniu do pełnych groszy wychodzi 376,66 zł. I to jest kwota pobierana z wynagrodzenia pracownika. Moim zdaniem warto zapamiętać jedną praktyczną zasadę: do zdrowotnej nie odejmujemy kosztów uzyskania przychodów ani kwoty zmniejszającej podatek, bo one dotyczą podatku dochodowego, a nie składek ZUS. W kadrach i płacach bardzo pilnuje się kolejności naliczeń, bo drobna pomyłka w podstawie daje od razu zły wynik na liście płac, w deklaracjach ZUS i przy wypłacie netto.
W tym zadaniu najważniejsze jest rozdzielenie dwóch obszarów rozliczeń: składek ZUS i podatku dochodowego. Składka zdrowotna nie jest liczona od pełnej płacy zasadniczej 4 850,00 zł, więc wynik 436,50 zł wynika z pominięcia składek społecznych finansowanych przez pracownika. To dość częsty błąd, szczególnie gdy ktoś widzi wynagrodzenie brutto i od razu mnoży je przez 9%. W praktyce kadrowo-płacowej najpierw odejmuje się składki społeczne pracownika, a dopiero od tak ustalonej podstawy nalicza składkę zdrowotną. Równie myląca jest podstawa naliczenia podatku dochodowego 3 935,00 zł. Kwota 354,15 zł wychodzi właśnie z zastosowania 9% do podstawy podatkowej, ale to nie jest właściwa droga, bo koszty uzyskania przychodów zmniejszają dochód do opodatkowania, a nie podstawę składki zdrowotnej. Jeszcze inny trop prowadzi do kwoty 324,34 zł, która odpowiada obliczeniu 7,75% od podstawy zdrowotnej. To kojarzy się ze starszymi zasadami, kiedy część składki zdrowotnej była odliczana od podatku. Obecnie przy standardowym obliczaniu składki pobieranej z wynagrodzenia pracownika stosuje się stawkę 9%, bez takiego odliczenia. Z mojego doświadczenia najlepiej patrzeć na opis w liście płac: jeżeli podano podstawę wymiaru składki zdrowotnej, to właśnie od niej liczymy 9%, zaokrąglając wynik do groszy. Tutaj 4 185,06 zł × 9% daje 376,66 zł, a nie wartości oparte na brutto, podatku albo dawnych zasadach odliczenia.