Na podstawie fragmentu imiennej listy płac nr 5/2026 oblicz wynagrodzenie netto.
| Imienna lista płac nr 5/2026 (fragment) | |
| Nazwisko i imię pracownika | Nowak Adrian |
| 1. Wynagrodzenie brutto | 5 200,00 zł |
| 2. Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika | 712,92 zł |
| 3. Składka na ubezpieczenie zdrowotne 9% | 403,84 zł |
| 4. Koszty uzyskania przychodów | 250,00 zł |
| 5. Podatek dochodowy (12% podstawy) | 508,44 zł |
| 6. Należna zaliczka na podatek dochodowy (po odliczeniu kwoty zmniejszającej 300 zł) | 208,00 zł |
A. 4 279,08 zł
B. 3 574,80 zł
C. 3 875,24 zł
D. 3 625,24 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2023 (arkusz A.65-SG-23.01): Lista płac przeliczona na 2026 r. z wynagrodzeniem 5 200 zł (powyżej płacy minimalnej).
Wynagrodzenie netto obliczamy jako kwotę brutto pomniejszoną o potrącenia finansowane przez pracownika, czyli składki ZUS pracownika, składkę zdrowotną oraz należną zaliczkę na podatek dochodowy. W tym zadaniu rachunek wygląda tak: 5 200,00 zł - 712,92 zł - 403,84 zł - 208,00 zł = 3 875,24 zł. Ważne jest to, że koszty uzyskania przychodów 250,00 zł oraz podatek 12% podstawy, czyli 508,44 zł, nie są osobnymi potrąceniami z wypłaty netto. One służą do wyliczenia zaliczki na PIT. Po zastosowaniu kwoty zmniejszającej 300 zł zaliczka wynosi 208,00 zł i dopiero tę kwotę odejmuje się od brutto. W praktyce kadrowo-płacowej to jest bardzo istotne, bo lista płac musi pokazywać nie tylko wynik końcowy, ale też logiczną drogę obliczeń. Moim zdaniem najprościej zapamiętać zasadę: netto to brutto minus składki pracownika minus zdrowotna minus zaliczka podatku do urzędu. Takie podejście jest zgodne z dobrą praktyką naliczania wynagrodzeń i pozwala uniknąć podwójnego odliczania kosztów albo podatku naliczonego przed zastosowaniem ulg.
Przy obliczaniu wynagrodzenia netto łatwo pomylić elementy informacyjne z faktycznymi potrąceniami z pensji. Kwoty 3 625,24 zł, 3 574,80 zł czy 4 279,08 zł zwykle biorą się z tego, że ktoś odejmuje nie te pozycje z listy płac albo pomija jedną z obowiązkowych danin. W liście płac trzeba patrzeć na funkcję każdej wartości. Wynagrodzenie brutto jest punktem wyjścia, a składki społeczne finansowane przez pracownika obniżają wypłatę, bo są potrącane z pensji. Składka zdrowotna 9% też jest potrąceniem. Należna zaliczka na podatek dochodowy, już po uwzględnieniu kwoty zmniejszającej, również zmniejsza kwotę do wypłaty. Natomiast koszty uzyskania przychodów nie są pieniędzmi zabieranymi pracownikowi z wypłaty. One zmniejszają podstawę opodatkowania, czyli są elementem kalkulacji podatku. Podobnie wartość podatku 12% podstawy nie zawsze jest końcową zaliczką do potrącenia, bo po drodze może być zastosowana kwota zmniejszająca podatek. Tutaj końcowa zaliczka wynosi 208,00 zł, a nie 508,44 zł. Z mojego doświadczenia to właśnie ten moment najczęściej robi zamieszanie: ktoś odejmuje 508,44 zł zamiast 208,00 zł albo dodatkowo odejmuje koszty uzyskania przychodów. Poprawne rozumowanie jest prostsze: 5 200,00 zł brutto należy pomniejszyć tylko o 712,92 zł składek społecznych, 403,84 zł składki zdrowotnej i 208,00 zł zaliczki PIT. Daje to 3 875,24 zł netto. W dokumentacji płacowej taka precyzja ma znaczenie, bo błędna kwota netto oznaczałaby nieprawidłową wypłatę oraz niezgodność rozliczeń z ZUS i urzędem skarbowym.