Które odsetki przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów?
A. Zapłacone odsetki od kredytu obrotowego
B. Odsetki od kredytu na zakup maszyny naliczone przed oddaniem jej do używania
C. Naliczone, lecz niezapłacone odsetki od kredytu obrotowego
D. Odsetki za zwłokę od nieterminowo wpłaconego podatku dochodowego
Do kosztów uzyskania przychodów w KPiR można zaliczyć zapłacone odsetki od kredytu obrotowego, jeżeli kredyt jest związany z działalnością gospodarczą. Chodzi tu np. o finansowanie bieżących zakupów towarów, materiałów, opłat za usługi, czynszu czy innych wydatków firmowych. Ważne jest słowo zapłacone, bo same naliczone odsetki, których przedsiębiorca jeszcze faktycznie nie uregulował, nie stanowią kosztu podatkowego. W praktyce księgowej dowodem będzie najczęściej wyciąg bankowy, harmonogram spłat albo nota od banku. Takie odsetki ujmuje się zwykle w KPiR w kolumnie 13, czyli pozostałe wydatki, w dacie ich zapłaty. Trzeba też pamiętać, że kosztem są odsetki, a nie spłata kapitału kredytu. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które warto dobrze zapamiętać, bo w firmach bardzo często miesza się pojęcie raty kredytu z kosztem podatkowym. Dobra praktyka to zawsze oddzielać część kapitałową od odsetkowej i sprawdzać, czy finansowanie rzeczywiście służy działalności, a nie celom prywatnym.
Przy odsetkach w podatkowej księdze przychodów i rozchodów łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że skoro bank coś naliczył, to od razu można to wrzucić w koszty. Tak nie działa rozliczenie podatkowe odsetek. Odsetki naliczone, ale jeszcze niezapłacone, nie są kosztem uzyskania przychodów. Dla celów podatkowych liczy się faktyczna zapłata, czyli realne obciążenie przedsiębiorcy. Samo pojawienie się kwoty w harmonogramie spłat albo informacji z banku nie wystarczy, choć księgowo może wyglądać to kusząco. Odsetki za zwłokę od nieterminowo zapłaconego podatku dochodowego też nie mogą być kosztem, ponieważ przepisy wyłączają z kosztów podatkowych odsetki od zaległości podatkowych. Państwo nie pozwala zmniejszać podatku przez to, że podatnik spóźnił się z zapłatą daniny, i w sumie jest to dość logiczne. Inaczej wygląda też sytuacja przy kredycie na zakup środka trwałego, np. maszyny. Odsetki naliczone przed oddaniem maszyny do używania nie są bezpośrednio wpisywane do KPiR jako zwykły koszt. One zwiększają wartość początkową środka trwałego, a potem są rozliczane poprzez odpisy amortyzacyjne. Typowy błąd polega tu na traktowaniu wszystkich odsetek jednakowo. W praktyce trzeba zawsze sprawdzić trzy rzeczy: czy odsetki zostały zapłacone, czy nie są ustawowo wyłączone z kosztów oraz czy nie dotyczą okresu przed przyjęciem środka trwałego do używania.