Opłata targowa za handel wynosi 4,00 zł za 1 m2 stoiska dziennie. Pani Agata posiada stoisko o powierzchni 5 m2. Ile wyniesie należna do uregulowania opłata targowa, jeśli w grudniu handel odbywał się przez 6 dni?
A. 40,00 zł
B. 120,00 zł
C. 20,00 zł
D. 240,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2024 (arkusz A.65-SG-24.01).
W tym zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie stawki jednostkowej: 4,00 zł za 1 m² stoiska za jeden dzień handlu. Pani Agata ma stoisko 5 m², więc najpierw ustalamy opłatę za jeden dzień: 4,00 zł × 5 m² = 20,00 zł dziennie. Ponieważ w grudniu handel odbywał się przez 6 dni, trzeba pomnożyć opłatę dzienną przez liczbę dni: 20,00 zł × 6 = 120,00 zł. Należna opłata targowa wynosi więc 120,00 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, że w rozliczeniach publicznoprawnych trzeba pilnować jednostek: powierzchnia, stawka i okres muszą się ze sobą zgadzać. W praktyce przy takich opłatach warto zawsze zapisać podstawę naliczenia, czyli ile m² obejmuje stoisko i za ile dni powstał obowiązek zapłaty. To ogranicza pomyłki przy kontroli albo przy wystawianiu potwierdzenia wpłaty.
W tym obliczeniu łatwo popełnić błąd, jeśli pominie się któryś z trzech elementów: stawkę za 1 m², powierzchnię stoiska albo liczbę dni handlu. Kwota 20,00 zł oznacza tylko opłatę za jeden dzień dla całego stoiska, bo 4,00 zł × 5 m² = 20,00 zł. Nie jest to jednak cała należność za grudzień, ponieważ w treści wyraźnie podano, że handel trwał 6 dni. Z mojego doświadczenia takie pomyłki często biorą się z tego, że uczeń policzy pierwszy etap i już zatrzymuje rachunek, chociaż słowo „dziennie” wymusza dalsze mnożenie przez liczbę dni. Kwota 40,00 zł również nie wynika z pełnych danych zadania; wygląda jak użycie tylko części informacji albo błędne podwojenie stawki, bez uwzględnienia 6 dni handlowych. Z kolei 240,00 zł jest zawyżone, jakby zastosowano dodatkowe mnożenie albo przyjęto dwa razy większą liczbę dni czy powierzchnię. W rozliczeniach finansowych i podatkowych dobra praktyka jest taka, aby najpierw ustalić opłatę jednostkową za jeden dzień, a dopiero potem przemnożyć ją przez faktyczny okres. Poprawny tok to: 4,00 zł za 1 m² dziennie, powierzchnia 5 m², liczba dni 6, czyli 4,00 zł × 5 × 6 = 120,00 zł. Bez tego porządku w rachunku bardzo łatwo wyjdzie kwota niby logiczna, ale formalnie niezgodna z podstawą naliczenia.