Podatnik prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i rozliczający się z tytułu podatku dochodowego na zasadach ogólnych wg skali podatkowej, złoży w urzędzie skarbowym roczne zeznanie podatkowe
A. PIT-16A
B. PIT-36
C. PIT-28
D. PIT-37
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.65-X-18.06).
W tej sytuacji właściwym formularzem jest PIT-36, bo podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i rozlicza podatek dochodowy według skali podatkowej, czyli na zasadach ogólnych. To jest ważne rozróżnienie: przedsiębiorca sam oblicza przychody, koszty uzyskania przychodów, dochód, zaliczki na podatek oraz wykazuje je w rocznym zeznaniu. PIT-36 służy właśnie do rozliczania dochodów, od których podatnik samodzielnie wpłaca zaliczki, a działalność gospodarcza opodatkowana skalą podatkową jest tu klasycznym przykładem. W praktyce do PIT-36 przedsiębiorca często dołącza załącznik PIT/B, gdzie wykazuje szczegóły dotyczące prowadzonej działalności, np. przychody, koszty, dochód albo stratę. Moim zdaniem to jeden z tych formularzy, które warto kojarzyć od razu z firmą na skali podatkowej. Dobra praktyka księgowa jest taka, żeby przed złożeniem zeznania porównać dane z KPiR, ewidencją środków trwałych, zapłaconymi zaliczkami i składkami ZUS, bo drobna pomyłka może potem skutkować korektą zeznania. Zeznanie PIT-36 składa się zasadniczo do końca kwietnia za poprzedni rok podatkowy, najczęściej elektronicznie, co ułatwia kontrolę formalną dokumentu.
Przy wyborze formularza podatkowego łatwo pomylić podobnie brzmiące deklaracje, ale każda z nich dotyczy innego sposobu opodatkowania albo innego źródła przychodów. PIT-16A nie służy do rozliczania działalności gospodarczej opodatkowanej według skali podatkowej. Ten formularz kojarzy się z kartą podatkową i rozliczeniem składki zdrowotnej w tym specyficznym, uproszczonym systemie. Jeżeli przedsiębiorca działa na zasadach ogólnych, to nie korzysta z takiego rozliczenia rocznego. PIT-28 jest właściwy dla podatników opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Tam podstawą jest przychód, a nie dochód, więc zasadniczo nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodów tak jak przy skali podatkowej. To częsty błąd myślowy: ktoś widzi jednoosobową działalność gospodarczą i od razu wskazuje PIT-28, ale forma działalności to nie to samo co forma opodatkowania. PIT-37 dotyczy przede wszystkim osób, które uzyskują dochody rozliczane przez płatnika, na przykład z umowy o pracę, zlecenia albo emerytury. W takim przypadku zaliczki pobiera pracodawca, zleceniodawca lub organ rentowy. Przedsiębiorca na skali sam rozlicza zaliczki i sam wykazuje wynik działalności, dlatego powinien użyć PIT-36. Z mojego doświadczenia najlepsza metoda to zapamiętać prostą zasadę: działalność gospodarcza na skali podatkowej oznacza PIT-36, działalność na ryczałcie oznacza PIT-28, a typowy pracownik bez firmy najczęściej rozlicza PIT-37.