Podatek leśny jest podatkiem
A. pośrednim.
B. dochodowym.
C. majątkowym.
D. konsumpcyjnym.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06).
Podatek leśny zalicza się do podatków majątkowych, bo jego konstrukcja jest związana z posiadaniem określonego składnika majątku, czyli lasu. Nie chodzi tutaj o to, ile właściciel zarobił na sprzedaży drewna, ani o to, czy faktycznie prowadzi gospodarkę leśną z zyskiem. Podstawą opodatkowania jest co do zasady powierzchnia lasu wyrażona w hektarach, a wysokość podatku ustala się według zasad wynikających z przepisów o podatku leśnym, z odniesieniem do średniej ceny sprzedaży drewna. W praktyce oznacza to, że obowiązek podatkowy może dotyczyć właścicieli, posiadaczy samoistnych, użytkowników wieczystych albo posiadaczy lasów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Moim zdaniem to dobry przykład podatku, przy którym trzeba odróżnić przedmiot opodatkowania od źródła pieniędzy na zapłatę podatku. Dobra praktyka w księgowości i administracji polega na prawidłowym ustaleniu powierzchni lasu, sprawdzeniu ewidencji gruntów i budynków oraz terminowym rozliczeniu podatku z gminą. Podatek leśny jest więc typowym podatkiem lokalnym o charakterze majątkowym, podobnie jak podatek od nieruchomości czy podatek rolny, choć każdy z nich ma własne szczegółowe zasady.
Podatek leśny bywa mylony z innymi kategoriami podatków, bo w nazwie nie ma słowa majątek, a wysokość daniny częściowo nawiązuje do ceny drewna. To jednak nie zmienia jego charakteru. Nie jest to podatek pośredni, ponieważ podatki pośrednie są zwykle przerzucane na konsumenta w cenie towaru lub usługi, jak VAT albo akcyza. Przy podatku leśnym podatnikiem jest podmiot związany z gruntem leśnym, a nie osoba kupująca produkt w sklepie. Nie jest to też podatek dochodowy, bo urząd nie bada tutaj faktycznego dochodu z lasu, kosztów pozyskania drewna, rentowności sprzedaży czy wyniku finansowego. Można mieć las, nie uzyskiwać z niego realnych przychodów, a obowiązek podatkowy i tak może powstać. To jest właśnie typowe dla podatków majątkowych. Nie pasuje również określenie podatek konsumpcyjny, ponieważ taki podatek obciąża zużycie dóbr lub usług, czyli konsumpcję. Podatek leśny nie zależy od tego, ile drewna ktoś zużył, spalił w piecu albo kupił na budowę. Typowy błąd myślowy polega na kojarzeniu lasu wyłącznie z drewnem jako towarem, a nie z gruntem jako składnikiem majątku. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: jeżeli podatek wynika z samego faktu posiadania określonej rzeczy lub prawa, bardzo często będzie miał charakter majątkowy. W rozliczeniach praktycznych warto więc najpierw ustalić przedmiot opodatkowania, czyli co dokładnie jest opodatkowane, a dopiero później szukać stawek, zwolnień i terminów płatności.