Jan Potocki niebędący przedsiębiorcą jest właścicielem nieruchomości, w skład której wchodzą grunty o powierzchni 1 500 m2 oraz dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 400 m2. Na podstawie stawek zamieszczonych w tabeli ustal roczny podatek od nieruchomości do zapłaty przez Jana Potockiego.
| Przedmiot opodatkowania | Stawka podatku |
| Grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków | 0,95 zł od 1 m2 |
| Grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego | 0,50 zł od 1 m2 |
| Budynki mieszkalne lub ich części | 0,75 zł od 1 m2 |
| Budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej | 24,00 zł od 1 m2 |
A. 300,00 zł
B. 1 050,00 zł
C. 750,00 zł
D. 1 725,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz A.65-SG-21.06).
W tym zadaniu trzeba najpierw dobrze rozpoznać przedmiot opodatkowania, a dopiero potem podstawić stawki. Jan Potocki nie jest przedsiębiorcą, więc nie stosujemy stawek przewidzianych dla gruntów ani budynków związanych z działalnością gospodarczą. Grunty o powierzchni 1 500 m² należy potraktować jako grunty pozostałe, ze stawką 0,50 zł za 1 m². Daje to: 1 500 × 0,50 zł = 750,00 zł. Dom jednorodzinny jest budynkiem mieszkalnym, więc stosujemy stawkę 0,75 zł za 1 m² powierzchni użytkowej. Obliczenie wygląda tak: 400 × 0,75 zł = 300,00 zł. Roczny podatek wynosi więc 750,00 zł + 300,00 zł = 1 050,00 zł. Moim zdaniem najważniejsze w takich zadaniach jest nie liczyć „na skróty”, tylko zawsze oddzielić grunt od budynku, bo to są różne przedmioty opodatkowania i mogą mieć różne stawki. W praktyce tak samo robi się przy analizie decyzji podatkowej z gminy: sprawdza się powierzchnię, kategorię nieruchomości i właściwą stawkę roczną.
Niepoprawne wyniki najczęściej biorą się z niewłaściwego dobrania stawki albo z pominięcia jednego składnika nieruchomości. W podatku od nieruchomości osobno opodatkowuje się grunty i osobno budynki lub ich części. Nie wystarczy więc policzyć tylko działki albo tylko domu, bo właściciel posiada oba składniki majątku. Jeżeli ktoś otrzymał 750,00 zł, to najpewniej uwzględnił wyłącznie grunt: 1 500 m² × 0,50 zł. To za mało, bo dom jednorodzinny również podlega opodatkowaniu według stawki dla budynków mieszkalnych. Wynik 300,00 zł oznacza z kolei policzenie tylko powierzchni użytkowej domu: 400 m² × 0,75 zł. Tu pominięto grunt, a w rozliczeniach podatkowych takie pominięcie byłoby poważnym błędem formalnym i finansowym. Wynik 1 725,00 zł wynika z zastosowania stawki 0,95 zł za 1 m² gruntu związanego z działalnością gospodarczą, czyli 1 500 × 0,95 zł = 1 425,00 zł, a następnie dodania 300,00 zł za budynek mieszkalny. Problem w tym, że Jan Potocki nie jest przedsiębiorcą, a treść zadania nie wskazuje, żeby nieruchomość była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W dobrej praktyce księgowej i podatkowej zawsze sprawdza się status podatnika oraz faktyczne przeznaczenie nieruchomości. Sama duża powierzchnia domu lub działki nie oznacza jeszcze działalności gospodarczej, choć czasem intuicyjnie może to kogoś zmylić.