Do podatków bezpośrednich należą
A. podatek od towarów i usług oraz podatek od nieruchomości.
B. podatek akcyzowy i podatek dochodowy od osób fizycznych.
C. podatek dochodowy od osób fizycznych i podatek od nieruchomości.
D. podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.65-X-18.06).
Podatek dochodowy od osób fizycznych oraz podatek od nieruchomości to klasyczne przykłady podatków bezpośrednich. Chodzi o to, że obciążenie podatkowe jest przypisane bezpośrednio do konkretnej osoby albo podmiotu, czyli do podatnika osiągającego dochód lub posiadającego majątek. PIT płaci osoba fizyczna od uzyskanego dochodu, np. z umowy o pracę, działalności gospodarczej czy umowy zlecenia. W praktyce kadrowo-płacowej pracodawca oblicza i pobiera zaliczkę na PIT od wynagrodzenia pracownika, ale ekonomicznie dotyczy ona dochodu tej osoby. Podatek od nieruchomości też jest bezpośredni, bo wynika z posiadania gruntu, budynku lub lokalu i jest płacony najczęściej do gminy. Moim zdaniem najprościej zapamiętać to tak: podatki bezpośrednie dotyczą tego, co ktoś zarabia albo posiada. VAT i akcyza są już inną grupą, bo są wliczane w cenę towaru lub usługi. W dobrej praktyce księgowej warto od razu rozróżniać podatki według ich ekonomicznego ciężaru, bo pomaga to później przy analizie rozliczeń, deklaracji i obowiązków podatnika.
W tym pytaniu kluczowe jest rozróżnienie podatków bezpośrednich i pośrednich, a nie samo rozpoznanie nazw podatków. Podatki bezpośrednie obciążają bezpośrednio dochód albo majątek konkretnego podatnika. Dlatego podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli PIT, oraz podatek od nieruchomości pasują do tej grupy. PIT jest związany z dochodem osoby fizycznej, a podatek od nieruchomości z posiadaniem określonego składnika majątku, np. mieszkania, lokalu użytkowego, budynku firmy albo gruntu. VAT i akcyza działają inaczej. Są podatkami pośrednimi, bo ich ciężar ekonomiczny jest zwykle przerzucany na nabywcę w cenie towaru lub usługi. Przedsiębiorca rozlicza VAT z urzędem skarbowym, ale w typowej transakcji koszt tego podatku ponosi konsument. Podobnie akcyza jest doliczana m.in. do paliw, alkoholu, wyrobów tytoniowych czy energii, więc kupujący płaci ją pośrednio w cenie. Częsty błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na to, kto technicznie wpłaca podatek do urzędu. To za mało. W podatkach ważne jest też, kogo podatek faktycznie obciąża. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: dochód i majątek to zwykle podatki bezpośrednie, a konsumpcja i sprzedaż to najczęściej podatki pośrednie. Takie rozróżnienie jest bardzo przydatne w księgowości, przy analizie kosztów firmy i przy zwykłym czytaniu cen brutto oraz netto.