Na podstawie rachunku do umowy o dzieło oblicz kwotę do wypłaty dla wykonawcy dzieła.
| Rachunek do umowy o dzieło | |
| Wynagrodzenie brutto (przychód) | 1 500,00 zł |
| Koszty uzyskania przychodu (50%) | .......... |
| Podstawa opodatkowania | .......... |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy (12%) | .......... |
| Kwota do wypłaty | .......... |
A. 1 372,00 zł
B. 1 356,00 zł
C. 1 410,00 zł
D. 1 320,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2022 (arkusz A.65-SG-22.06): Zaliczka liczona stawką 12% (obowiązuje od 1.07.2022 r.), w arkuszu 17%.
Kwota 1 410,00 zł wynika z klasycznego rozliczenia rachunku do umowy o dzieło przy zastosowaniu 50% kosztów uzyskania przychodu i 12% zaliczki na podatek dochodowy. Najpierw ustala się koszty: 1 500,00 zł × 50% = 750,00 zł. Następnie oblicza się podstawę opodatkowania, czyli przychód pomniejszony o koszty: 1 500,00 zł - 750,00 zł = 750,00 zł. Od tej podstawy liczymy zaliczkę na PIT: 750,00 zł × 12% = 90,00 zł. Kwota do wypłaty to wynagrodzenie brutto pomniejszone o podatek: 1 500,00 zł - 90,00 zł = 1 410,00 zł. Moim zdaniem warto zapamiętać tu jedną praktyczną zasadę: przy umowie o dzieło, jeśli w zadaniu nie podano składek ZUS, nie doliczamy ich na siłę. Patrzymy na dane z rachunku. W dokumentacji płacowej i podatkowej ważna jest kolejność: przychód, koszty uzyskania, podstawa opodatkowania, zaliczka, kwota netto do wypłaty. Tak robi się to w rachunkach i zestawieniach do rozliczeń PIT.
W tym zadaniu łatwo pomylić kwotę brutto z kwotą netto albo źle potraktować koszty uzyskania przychodu. Koszty uzyskania przychodu nie są kwotą potrącaną wykonawcy z wypłaty tak jak podatek. One służą do obniżenia podstawy opodatkowania, czyli tej kwoty, od której liczy się zaliczkę na podatek dochodowy. Przy wynagrodzeniu 1 500,00 zł i kosztach 50% koszty wynoszą 750,00 zł, więc podstawa podatku też wynosi 750,00 zł. Dopiero od tej podstawy liczymy 12%, czyli 90,00 zł podatku. Do wypłaty zostaje więc 1 410,00 zł. Wynik 1 320,00 zł zwykle bierze się z naliczenia 12% podatku od całej kwoty brutto, czyli bez uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu. To częsty błąd, bo wygląda prosto, ale jest niezgodne z zasadą rozliczania umowy o dzieło. Kwota 1 356,00 zł może sugerować zastosowanie innych potrąceń albo błędnej stawki, jakby ktoś doliczył dodatkowe obciążenie, którego w rachunku nie ma. Z kolei 1 372,00 zł wygląda na wynik pomieszania procentów albo zaokrągleń bez jasnej podstawy. Z mojego doświadczenia w takich zadaniach najlepiej nie kombinować, tylko iść po kolei po tabeli. Jeżeli rachunek pokazuje 50% kosztów i 12% podatku, to obliczamy dokładnie te pozycje, a nie składki ZUS, zdrowotne czy inne potrącenia, których treść zadania nie przewiduje.