Przedsiębiorca świadczy usługi opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%. Na podstawie danych zapisanych w tabeli ustal kwotę zryczałtowanego podatku dochodowego do wpłaty do urzędu skarbowego za listopad 2026 r.
| Dane za listopad 2026 r. | |
| Przychód netto ze sprzedaży usług | 15 300,00 zł |
| Zapłacone 20.11.2026 r. składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy | 1 788,29 zł |
| Zapłacona 20.11.2026 r. składka na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorcy | 830,58 zł |
A. 1 078,00 zł
B. 1 301,00 zł
C. 1 149,00 zł
D. 1 113,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2019 (arkusz A.65-X-19.01): Przeliczone na 2026 r.: od przychodu odlicza się składki społeczne i 50% zapłaconej składki zdrowotnej.
W tym zadaniu kluczowe jest to, że przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodów tak jak w skali podatkowej czy podatku liniowym. Podstawą jest przychód, ale można go pomniejszyć o zapłacone składki społeczne przedsiębiorcy oraz o 50% zapłaconej składki zdrowotnej, jeżeli składki faktycznie zostały zapłacone w danym okresie. Tu mamy przychód netto 15 300,00 zł. Odejmujemy składki społeczne: 15 300,00 zł - 1 788,29 zł = 13 511,71 zł. Następnie odejmujemy połowę składki zdrowotnej: 830,58 zł × 50% = 415,29 zł. Podstawa po odliczeniach wynosi 13 511,71 zł - 415,29 zł = 13 096,42 zł. Ryczałt: 13 096,42 zł × 8,5% = 1 113,20 zł, a podatek wpłacany do urzędu skarbowego zaokrągla się do pełnych złotych, czyli 1 113,00 zł. Moim zdaniem to bardzo praktyczne zadanie, bo pokazuje częsty schemat z biura rachunkowego: najpierw sprawdzasz zapłatę składek, potem dopiero liczysz podatek. Dobra praktyka jest taka, żeby nie odliczać składek tylko dlatego, że są należne. Muszą być zapłacone, a data zapłaty ma znaczenie dla okresu rozliczeniowego.
Najczęstszy błąd w tym typie zadania polega na potraktowaniu ryczałtu jako prostego działania: przychód × stawka. Gdy policzy się 15 300,00 zł × 8,5%, wychodzi 1 300,50 zł, czyli po zaokrągleniu 1 301,00 zł. Taki wynik pomija jednak dopuszczalne odliczenia od przychodu, a to w praktyce zawyża zobowiązanie podatkowe. Ryczałt rzeczywiście nie pozwala rozliczać zwykłych kosztów firmowych, ale składki społeczne i część składki zdrowotnej są tu osobną kategorią odliczeń. Inny typowy błąd to odjęcie tylko składek społecznych. Wtedy podstawa wynosi 13 511,71 zł, a podatek 1 148,50 zł, po zaokrągleniu 1 149,00 zł. To wygląda dość wiarygodnie, ale jest niepełne, bo przy ryczałcie przedsiębiorca może dodatkowo pomniejszyć przychód o 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Z mojego doświadczenia uczniowie często zapominają właśnie o tej połowie zdrowotnej, bo przy innych formach opodatkowania zasady są inne. Jeszcze inny wynik pojawia się, gdy ktoś odejmie całą składkę zdrowotną 830,58 zł od przychodu. Wtedy podatek wychodzi około 1 078,00 zł, ale to też jest nieprawidłowe, bo przepisy pozwalają odliczyć tylko 50% zapłaconej składki zdrowotnej, a nie całość. Trzeba też pamiętać o zaokrągleniu podatku do pełnych złotych dopiero na końcu obliczeń, nie po każdym małym kroku. W księgowości takie drobiazgi serio robią różnicę, szczególnie przy comiesięcznych rozliczeniach z urzędem skarbowym.