Przedsiębiorca, który wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, może odliczać
W ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych podstawą rozliczenia jest przychód, a nie dochód. To jest klucz do całego pytania. Przedsiębiorca nie pomniejsza tutaj przychodu o typowe koszty uzyskania przychodu, tak jak przy zasadach ogólnych albo podatku liniowym, ale może odliczyć zapłacone za siebie składki na ubezpieczenia społeczne, np. emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, o ile nie zostały już odliczone w inny sposób. Następnie oblicza ryczałt według właściwej stawki, np. 3%, 5,5%, 8,5%, 12% itd. Od tak ustalonego podatku, według zasad przyjętych w tym pytaniu, można odliczyć składkę zdrowotną w wysokości 7,75% podstawy jej wymiaru. Moim zdaniem najłatwiej to zapamiętać tak: społeczne schodzą z przychodu, zdrowotna schodzi z podatku. W praktyce księgowej trzeba też pilnować, żeby odliczać tylko składki faktycznie zapłacone, a nie tylko naliczone w deklaracji ZUS. To częsty detal, ale bardzo ważny przy kontroli albo przy sporządzaniu zeznania rocznego PIT-28.
Najczęstsze nieporozumienie w tym temacie wynika z mieszania ryczałtu z innymi formami opodatkowania. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie ustala się dochodu, bo nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodu w taki sposób jak przy skali podatkowej lub podatku liniowym. Dlatego sformułowanie, że składki społeczne odlicza się od dochodu, nie pasuje do tej formy opodatkowania. Tutaj punktem wyjścia jest przychód wykazany w ewidencji przychodów, pomniejszony między innymi o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy. Druga pułapka dotyczy składki zdrowotnej. Sama składka zdrowotna była liczona jako 9% podstawy wymiaru, ale od podatku można było odliczyć tylko 7,75% tej podstawy. To nie jest to samo, chociaż na pierwszy rzut oka wygląda podobnie i sporo osób automatycznie zaznacza 9%, bo kojarzy ją z wysokością składki płaconej do ZUS. W rozliczeniach podatkowych liczy się jednak nie tylko to, ile przedsiębiorca zapłacił, ale też jaka część tej kwoty podlega odliczeniu zgodnie z przepisami. Z mojego doświadczenia dobrze działa prosta zasada kontrolna: przy ryczałcie patrzymy na przychód, nie dochód, a przy zdrowotnej odróżniamy składkę zapłaconą od limitu odliczenia. Warto też pamiętać, że przepisy dotyczące składki zdrowotnej zmieniały się w kolejnych latach, więc w praktyce zawsze sprawdza się stan prawny dla konkretnego okresu rozliczeniowego.