Osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą i dokonująca rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, prowadzi ewidencję w postaci
A. księgi przychodów i rozchodów
B. ksiąg rachunkowych
C. ewidencji przychodów
D. ewidencji rozchodów
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10).
Osoba fizyczna rozliczająca PIT w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych prowadzi ewidencję przychodów, bo w tym sposobie opodatkowania podstawą podatku jest przychód, a nie dochód. To jest kluczowa różnica praktyczna. Przy ryczałcie co do zasady nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodu, więc nie ma potrzeby prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w takim zakresie jak przy zasadach ogólnych albo podatku liniowym. W ewidencji przychodów zapisuje się sprzedaż według stawek ryczałtu, np. 3%, 5,5%, 8,5%, 12% czy 15%, zależnie od rodzaju działalności. Moim zdaniem to jedna z prostszych form ewidencji, ale tylko pozornie, bo trzeba dobrze przypisać przychód do właściwej stawki. W praktyce ważne jest też pilnowanie dowodów sprzedaży, faktur, raportów z kasy fiskalnej i terminowego ujęcia przychodów. Dobra praktyka biurowa jest taka, żeby ewidencję prowadzić systematycznie, najlepiej na bieżąco, bo potem łatwo pomylić stawki i kwoty do zeznania rocznego PIT-28.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne rodzaje ewidencji, bo nazwy brzmią księgowo i trochę podobnie. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie prowadzi się ksiąg rachunkowych tylko z samego faktu wyboru ryczałtu. Księgi rachunkowe to pełna rachunkowość, stosowana głównie przez spółki kapitałowe, większe jednostki albo podmioty, które przekroczą określone limity i podlegają ustawie o rachunkowości. To znacznie szerszy system: bilans, rachunek zysków i strat, konta księgowe, zestawienia obrotów i sald. Dla typowej osoby fizycznej na ryczałcie byłoby to po prostu za dużo i nie wynika z tej formy opodatkowania.
Ewidencja rozchodów też nie pasuje do ryczałtu. Ryczałt koncentruje się na przychodzie, a nie na kosztach czy wydatkach. Oczywiście przedsiębiorca może przechowywać faktury zakupowe, bo są potrzebne np. do VAT, gwarancji, kontroli albo analizy opłacalności, ale nie tworzą one podstawowej ewidencji podatkowej dla obliczenia ryczałtu. Częsty błąd myślowy polega na tym, że skoro firma ma wydatki, to musi prowadzić formalną ewidencję rozchodów. W podatku dochodowym na ryczałcie tak to nie działa.
Księga przychodów i rozchodów, czyli KPiR, jest właściwa głównie przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych albo podatkiem liniowym, gdzie ustala się dochód: przychody minus koszty. Przy ryczałcie koszty nie zmniejszają podstawy opodatkowania, dlatego stosuje się ewidencję przychodów. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to prosto: ryczałt = przychód i stawka ryczałtu, KPiR = przychody oraz koszty.
Ewidencja rozchodów też nie pasuje do ryczałtu. Ryczałt koncentruje się na przychodzie, a nie na kosztach czy wydatkach. Oczywiście przedsiębiorca może przechowywać faktury zakupowe, bo są potrzebne np. do VAT, gwarancji, kontroli albo analizy opłacalności, ale nie tworzą one podstawowej ewidencji podatkowej dla obliczenia ryczałtu. Częsty błąd myślowy polega na tym, że skoro firma ma wydatki, to musi prowadzić formalną ewidencję rozchodów. W podatku dochodowym na ryczałcie tak to nie działa.
Księga przychodów i rozchodów, czyli KPiR, jest właściwa głównie przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych albo podatkiem liniowym, gdzie ustala się dochód: przychody minus koszty. Przy ryczałcie koszty nie zmniejszają podstawy opodatkowania, dlatego stosuje się ewidencję przychodów. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to prosto: ryczałt = przychód i stawka ryczałtu, KPiR = przychody oraz koszty.