Podatnik opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych zapłacił 11.05.2026 r. składki na:
- ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy 1 788,29 zł,
- Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy 138,47 zł,
- ubezpieczenie zdrowotne 830,58 zł.
Składki odlicza od przychodów opodatkowanych różnymi stawkami proporcjonalnie do ich udziału w przychodach ogółem. Na podstawie przedstawionych informacji podstawa opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 5,5% wyniesie
| Podsumowanie ewidencji przychodów za maj 2026 r. | |
| Kwota przychodu opodatkowana wg stawki 3% | 11 000,00 zł |
| Kwota przychodu opodatkowana wg stawki 5,5% | 9 000,00 zł |
| Przychody ogółem | 20 000,00 zł |
A. 9 000,00 zł
B. 8 008,00 zł
C. 7 822,00 zł
D. 7 946,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06): Przeliczone na zasady 2026 r.: od przychodu odlicza się składki społeczne i połowę zapłaconej składki zdrowotnej; daty zmienione na 2026 r.
Odpowiedź 8 008,00 zł jest prawidłowa, bo przy ryczałcie trzeba bardzo uważać, które składki faktycznie pomniejszają przychód. W tym zadaniu odliczamy składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy w kwocie 1 788,29 zł oraz 50% zapłaconej składki zdrowotnej, czyli 830,58 zł × 50% = 415,29 zł. Razem daje to 2 203,58 zł odliczeń. Nie odliczamy tutaj składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, bo przy ryczałcie nie działa to tak jak koszt podatkowy w księdze przychodów i rozchodów. Moim zdaniem to jest jeden z częstszych haczyków w takich zadaniach. Skoro podatnik ma przychody opodatkowane różnymi stawkami, odliczenia rozdziela proporcjonalnie. Udział przychodu ze stawką 5,5% wynosi 9 000,00 zł / 20 000,00 zł = 45%. Część odliczeń przypadająca na stawkę 5,5% to 2 203,58 zł × 45% = 991,61 zł. Podstawa dla stawki 5,5% wynosi więc 9 000,00 zł - 991,61 zł = 8 008,39 zł, po zaokrągleniu do pełnych złotych 8 008,00 zł. W praktyce księgowej dobrze jest zawsze oddzielić składki społeczne, zdrowotne i fundusze pozaubezpieczeniowe, bo wrzucenie ich do jednego worka bardzo łatwo zawyża albo zaniża ryczałt.
W tym zadaniu najważniejsze jest rozróżnienie rodzaju składek i sposobu ich rozliczenia przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Sama kwota przychodu 9 000,00 zł nie może zostać przyjęta jako podstawa opodatkowania, bo podatnik zapłacił składki, które w określonym zakresie pomniejszają przychód. Ryczałt nie oznacza, że zawsze bierzemy wyłącznie kwotę sprzedaży bez żadnych odliczeń. To częsty skrót myślowy, ale w rozliczeniach podatkowych niestety prowadzi do złego wyniku. Nieprawidłowe jest też doliczanie do odliczeń Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego. Te składki są istotne w rozliczeniach z ZUS, ale przy ryczałcie nie pomniejszają przychodu w taki sposób jak składki społeczne przedsiębiorcy. Wynik około 7 946 zł bierze się właśnie z potraktowania FP i FS jak normalnego odliczenia od przychodu, a to zawyża kwotę pomniejszenia. Z kolei wynik około 7 822 zł wskazuje na zastosowanie pełnej składki zdrowotnej 830,58 zł, zamiast tylko 50% tej składki. Przy ryczałcie odlicza się połowę zapłaconych składek zdrowotnych, więc pełne odjęcie zdrowotnej jest zbyt korzystne dla podatnika i niezgodne z zasadą rozliczenia. Poprawny tok myślenia wygląda tak: składki społeczne 1 788,29 zł plus połowa zdrowotnej 415,29 zł, razem 2 203,58 zł. Następnie trzeba zastosować proporcję, bo przychody są opodatkowane stawką 3% i 5,5%. Dla stawki 5,5% udział wynosi 45%, więc odliczenie przypisane do tej stawki to 991,61 zł. Dopiero po tym odejmuje się tę część od 9 000,00 zł. Z mojego doświadczenia najlepiej przy takich przykładach najpierw zrobić małą tabelkę: co odliczam, czego nie odliczam i w jakiej części. Wtedy dużo trudniej pomylić składkę zdrowotną z Funduszem Pracy albo zapomnieć o proporcji.