Korzystając z danych w tabeli, oblicz kwotę składki na Fundusz Pracy, którą powinien przekazać na rachunek ZUS przedsiębiorca zatrudniający na podstawie umowy o pracę trzech pracowników.
| Pracownik | Płaca zasadnicza | Wynagrodzenie za czas choroby | Wynagrodzenie brutto |
| Nina Różacka (wiek 28 lat), pracuje drugi miesiąc po urlopie macierzyńskim | 5 200,00 zł | – | 5 200,00 zł |
| Zygmunt Urban (wiek 43 lata) | 6 000,00 zł | 780,00 zł | 6 780,00 zł |
| Michał Ogórek (wiek 28 lat), bezrobotny, podjął zatrudnienie w ubiegłym miesiącu na podstawie skierowania z urzędu pracy | 4 900,00 zł | – | 4 900,00 zł |
A. 394,45 zł
B. 413,56 zł
C. 166,11 zł
D. 147,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2019 (arkusz A.65-X-19.01): Kwoty podniesione powyżej płacy minimalnej 2026 r., zwolnienia ze składki na FP według ustawy o rynku pracy z 2025 r.
Kwota 147,00 zł wynika z tego, że składkę na Fundusz Pracy liczymy według stawki 2,45% od podstawy, od której zasadniczo naliczane są składki emerytalne i rentowe, ale trzeba jeszcze sprawdzić zwolnienia oraz składniki niewchodzące do podstawy. W tej sytuacji składkę opłaca się tylko za Zygmunta Urbana i tylko od jego płacy zasadniczej 6 000,00 zł. Wynagrodzenie za czas choroby 780,00 zł nie stanowi podstawy składek na ubezpieczenia społeczne, więc nie wchodzi też do podstawy Funduszu Pracy. Obliczenie jest więc proste: 6 000,00 zł × 2,45% = 147,00 zł. Nina Różacka jest w drugim miesiącu pracy po urlopie macierzyńskim, a pracodawca korzysta wtedy ze zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy przez określony czas. Michał Ogórek ma 28 lat i został zatrudniony jako bezrobotny skierowany z urzędu pracy, więc także występuje zwolnienie z FP. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo w kadrach nie wystarczy przemnożyć całej listy płac przez stawkę. Trzeba sprawdzić tytuł do ubezpieczeń, wiek pracownika, historię zatrudnienia i rodzaj wypłaconego składnika. Dobra praktyka płacowa jest taka, żeby przy każdej liście płac osobno kontrolować podstawę ZUS, podstawę zdrowotną, podstawę podatku i podstawę funduszy pozaubezpieczeniowych, bo one nie zawsze są identyczne.
W tym zadaniu łatwo dojść do nieprawidłowej kwoty, jeśli potraktuje się wynagrodzenie brutto wszystkich pracowników jako jedną wspólną podstawę do Funduszu Pracy. Takie podejście daje zawyżony wynik, bo pomija zwolnienia ustawowe dotyczące konkretnych osób. Nina Różacka, jako pracownica wracająca po urlopie macierzyńskim, nie powoduje po stronie pracodawcy obowiązku opłacania FP w tym okresie zwolnienia. Z kolei Michał Ogórek został zatrudniony jako bezrobotny skierowany przez urząd pracy i ma mniej niż 30 lat, więc jego wynagrodzenie też nie powinno być uwzględnione przy naliczaniu tej składki. W praktyce kadrowo-płacowej takie informacje osobowe są bardzo ważne, chociaż czasem wyglądają jak dopisek w tabeli, który ktoś mógłby z rozpędu pominąć. Innym typowym błędem jest uwzględnienie wynagrodzenia za czas choroby w podstawie Funduszu Pracy. U Zygmunta Urbana wynagrodzenie brutto wynosi 6 780,00 zł, ale 780,00 zł to wynagrodzenie chorobowe, które nie stanowi podstawy składek emerytalnych i rentowych. A skoro Fundusz Pracy jest powiązany z tą podstawą, to należy przyjąć tylko 6 000,00 zł. Z tego powodu wynik 166,11 zł wynika najpewniej z pomnożenia całego brutto Zygmunta przez 2,45%, czyli razem z chorobowym. Wynik 394,45 zł sugeruje z kolei, że ktoś wyłączył wynagrodzenie chorobowe, ale nadal naliczył składkę od wszystkich trzech pracowników, ignorując zwolnienia. Najwyższa kwota bierze się z przemnożenia pełnego wynagrodzenia brutto całej trójki, co jest najprostszym, ale niestety zbyt mechanicznym rozwiązaniem. W rozliczeniach z ZUS trzeba patrzeć nie tylko na kwoty, ale też na status pracownika i charakter składnika płacowego. To taka zasada, która ratuje przed wieloma błędami na liście płac.