Na podstawie danych zawartych w tabeli określ, ile wyniesie kwota składek na ubezpieczenia społeczne potrącana z wynagrodzenia pracownika (wynagrodzenie brutto 5 000,00 zł).
| Rodzaj składki odprowadzanej do ZUS | finansowana przez pracownika [zł] | finansowana przez pracodawcę [zł] |
| Składka emerytalna | 488,00 | 488,00 |
| Składka rentowa | 75,00 | 325,00 |
| Składka chorobowa | 122,50 | – |
| Składka wypadkowa | – | 83,50 |
| Składka zdrowotna | 388,31 | – |
| Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | – | 122,50 |
| Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych | – | 5,00 |
| Razem | 1 073,81 | 1 024,00 |
A. 896,50 zł
B. 685,50 zł
C. 1 073,81 zł
D. 1 024,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2015 (arkusz A.65-X-15.05): Dane tabeli przeliczone na 2026 r.: wynagrodzenie brutto 5 000 zł i aktualne stopy składek.
Kwota 685,50 zł wynika z tego, że pytanie dotyczy tylko składek na ubezpieczenia społeczne potrącanych z wynagrodzenia pracownika. W tabeli po stronie pracownika są to: składka emerytalna 488,00 zł, składka rentowa 75,00 zł oraz składka chorobowa 122,50 zł. Po zsumowaniu: 488,00 + 75,00 + 122,50 = 685,50 zł. Nie doliczamy tutaj składki zdrowotnej 388,31 zł, bo ona jest finansowana przez pracownika, ale nie jest składką na ubezpieczenia społeczne, tylko na ubezpieczenie zdrowotne. To częsty haczyk w zadaniach płacowych. Moim zdaniem najlepiej zapamiętać to praktycznie: przy liście płac składki społeczne pracownika obniżają podstawę składki zdrowotnej i podatku, ale sama składka zdrowotna jest już osobną kategorią rozliczenia. Nie bierzemy też składek finansowanych przez pracodawcę, bo one zwiększają koszt zatrudnienia, ale nie są potrącane z pensji brutto pracownika. W dobrych praktykach kadrowo-płacowych zawsze najpierw rozdziela się składki według dwóch kryteriów: kto finansuje składkę oraz czy jest to składka społeczna, zdrowotna czy fundusz pozaubezpieczeniowy.
W tym zadaniu najłatwiej pomylić dwie rzeczy: składki finansowane przez pracownika ze składkami finansowanymi przez pracodawcę oraz ubezpieczenia społeczne z ubezpieczeniem zdrowotnym. Kwota 1 024,00 zł to suma obciążeń po stronie pracodawcy wykazana w tabeli jako razem. Taka kwota jest ważna przy ustalaniu całkowitego kosztu zatrudnienia, ale nie jest potrącana z wynagrodzenia brutto pracownika. Pracownik jej nie widzi jako potrącenia na swojej liście płac, bo finansuje ją pracodawca z własnych środków. Kwota 896,50 zł odpowiada składkom społecznym po stronie pracodawcy, czyli emerytalnej, rentowej i wypadkowej. To też nie jest właściwe, bo pytanie mówi o potrąceniu z wynagrodzenia pracownika, a nie o narzutach płacowych pracodawcy. Z kolei 1 073,81 zł to suma wszystkich składek finansowanych przez pracownika, razem ze składką zdrowotną. I tu jest właśnie pułapka: składka zdrowotna jest potrącana z wynagrodzenia, ale nie należy do ubezpieczeń społecznych. W praktyce płacowej rozróżnienie jest bardzo istotne, bo inaczej błędnie policzy się podstawę opodatkowania, kwotę netto albo deklaracje ZUS. Trzeba więc wybrać tylko składki społeczne pracownika: emerytalną, rentową i chorobową. Razem dają 685,50 zł. Z mojego doświadczenia takie zadania najlepiej robić spokojnie, najpierw zakreślając właściwą kolumnę, a potem odrzucając pozycje, które nie są ubezpieczeniami społecznymi.