Obowiązującymi w Polsce stawkami podatku VAT są
A. 23%, 8%, 5%, 3%
B. 23%, 8%, 5%, 0%
C. 23%, 7%, 5%
D. 23%, 3%, 0%
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10).
W Polsce podstawowy zestaw stawek VAT stosowanych w typowych rozliczeniach to 23%, 8%, 5% oraz 0%. Odpowiedź jest więc poprawna, bo obejmuje stawkę podstawową 23%, dwie stawki obniżone oraz stawkę 0%, która też jest realną stawką podatku, a nie zwolnieniem. W praktyce 23% spotkasz przy większości towarów i usług, np. sprzęcie elektronicznym czy usługach doradczych. Stawka 8% dotyczy wybranych usług i towarów, np. części usług budowlanych albo gastronomii w określonym zakresie. Stawka 5% występuje m.in. przy części produktów spożywczych i książkach. Stawka 0% jest ważna np. przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów albo eksporcie, pod warunkiem posiadania odpowiedniej dokumentacji. Moim zdaniem właśnie przy 0% najłatwiej się pomylić, bo ktoś myśli, że skoro podatek wynosi zero, to nie ma rozliczenia. A jednak w VAT trzeba to poprawnie wykazać, np. w ewidencji i pliku JPK_V7. Dobra praktyka księgowa polega na tym, żeby nie przypisywać stawki na oko, tylko sprawdzać klasyfikację towaru lub usługi oraz przepisy ustawy o VAT i załączników.
W tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę przez mieszanie stawek aktualnych ze stawkami historycznymi albo potocznymi skojarzeniami z podatkami. W Polsce w standardowych rozliczeniach VAT obowiązują stawki 23%, 8%, 5% i 0%. Jeżeli w odpowiedzi pojawia się 3%, to jest to sygnał, że ktoś opiera się na dawnych zasadach albo na nieaktualnych materiałach. Taka stawka nie należy obecnie do podstawowego katalogu stawek VAT stosowanych w zwykłych krajowych rozliczeniach. Podobnie 7% kojarzy się z wcześniejszymi przepisami, bo kiedyś obniżona stawka VAT wynosiła właśnie 7%, ale została zastąpiona stawką 8%. To częsty błąd u osób, które uczą się z notatek sprzed wielu lat albo pamiętają stare faktury. Brak stawki 0% w odpowiedzi też jest problemem, bo stawka 0% ma konkretne zastosowanie, na przykład przy eksporcie lub wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, jeśli podatnik ma wymagane dokumenty. Nie wolno jej mylić ze zwolnieniem z VAT. Przy stawce 0% sprzedaż nadal jest opodatkowana, tylko kwota podatku należnego wynosi 0, a przy zwolnieniu mechanizm działa inaczej, szczególnie w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego. Z mojego doświadczenia wynika, że najbezpieczniej zapamiętać aktualny zestaw: 23%, 8%, 5%, 0%, a potem dopiero uczyć się, do jakich towarów i usług konkretna stawka pasuje.