Wysokość stopy procentowej na ubezpieczenie wypadkowe ustala ZUS dla płatników zgłaszających
A. do 4 ubezpieczonych za dany rok składkowy.
B. co najmniej 10 ubezpieczonych za dany rok składkowy, którzy w okresie 3 ostatnich lat złożyli informację ZUS IWA.
C. co najmniej 7 ubezpieczonych za dany rok składkowy, którzy w okresie 3 ostatnich lat nie złożyli informacji ZUS IWA.
D. do 5 ubezpieczonych za dany rok składkowy, którzy w okresie 3 ostatnich lat nie złożyli informacji ZUS IWA.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06).
W tej sytuacji kluczowe są dwa warunki naraz: płatnik zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych oraz za 3 ostatnie kolejne lata przekazał do ZUS informację ZUS IWA. Wtedy stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe ustala ZUS, a nie sam płatnik. To jest ważne praktycznie, bo rok składkowy w ubezpieczeniu wypadkowym trwa od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku, więc w kadrach i płacach trzeba pilnować nie tylko liczby osób, ale też historii dokumentów IWA. ZUS IWA zawiera dane potrzebne do oceny ryzyka, np. liczbę ubezpieczonych, poszkodowanych w wypadkach przy pracy i zatrudnionych w warunkach zagrożenia. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, gdzie łatwo się pomylić przez same progi liczbowe. W praktyce, jeżeli firma przez 3 lata składała ZUS IWA i miała odpowiednią liczbę ubezpieczonych, czeka na zawiadomienie z ZUS o wysokości stopy procentowej. Dobrą praktyką jest sprawdzenie tego zawiadomienia przed naliczeniem listy płac za kwiecień, bo błędna stopa wypadkowa oznacza źle naliczone składki i późniejsze korekty deklaracji rozliczeniowych.
Najczęstszy błąd przy tym zagadnieniu polega na mieszaniu dwóch różnych sytuacji: kiedy stopę procentową składki wypadkowej ustala ZUS, a kiedy płatnik musi ją ustalić samodzielnie według zasad ustawowych. Sama mała liczba ubezpieczonych, na przykład do 4 albo do 5 osób, nie powoduje, że ZUS indywidualnie wylicza stopę procentową dla płatnika. Przy małych płatnikach stosuje się uproszczone zasady, ale to nie jest ta sama procedura co ustalenie stopy przez ZUS na podstawie danych z informacji ZUS IWA. Trochę podchwytliwe, ale tak właśnie jest. Nieprawidłowe jest też przyjęcie progu 7 ubezpieczonych. W przepisach dotyczących ustalania stopy procentowej dla płatników, którym ZUS wylicza składkę na podstawie danych o wypadkowości, znaczenie ma próg co najmniej 10 ubezpieczonych. Do tego dochodzi jeszcze warunek formalny: złożenie informacji ZUS IWA za 3 ostatnie kolejne lata. Jeżeli płatnik nie składał tych informacji, to ZUS nie ma kompletu danych do indywidualnego wyliczenia ryzyka składkowego. Wtedy nie można mówić o takim samym mechanizmie ustalenia stopy przez ZUS. Z mojego doświadczenia uczniowie często zapamiętują tylko liczbę ubezpieczonych, a pomijają dokument IWA. A w kadrach to właśnie połączenie liczby osób, rodzaju ubezpieczenia i poprawnej dokumentacji decyduje o prawidłowym rozliczeniu składek.