24-letni student dziennikarstwa zawarł z wydawnictwem umowę o dzieło z przeniesieniem na nie prawa autorskiego dotyczącego powstałego utworu. Ile wyniesie kwota do wypłaty dla wykonawcy dzieła, jeżeli wynagrodzenie ustalono na kwotę 2 000,00 zł brutto?
A. 1 808,00 zł
B. 1 880,00 zł
C. 1 760,00 zł
D. 2 000,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota 1 880,00 zł wynika z prawidłowego rozliczenia umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. Przy takiej umowie co do zasady nie nalicza się składek ZUS, o ile nie jest ona zawarta z własnym pracodawcą albo wykonywana na jego rzecz. Status studenta i wiek 24 lata nie dają tu automatycznie zwolnienia z podatku, bo ulga dla młodych nie obejmuje typowej umowy o dzieło. Kluczowe jest natomiast przeniesienie praw autorskich, bo wtedy można zastosować 50% koszty uzyskania przychodu. Liczymy więc: przychód 2 000,00 zł, koszty autorskie 50% = 1 000,00 zł, podstawa opodatkowania = 1 000,00 zł. Zaliczka PIT według stawki 12% wynosi 120,00 zł. Do wypłaty zostaje 2 000,00 zł - 120,00 zł = 1 880,00 zł. W praktyce kadrowo-płacowej ważne jest, żeby w umowie i rachunku było jasno wskazane, że dochodzi do przeniesienia autorskich praw majątkowych albo udzielenia licencji. Bez tego zastosowanie 50% kosztów może być zakwestionowane. Moim zdaniem to właśnie ten szczegół najczęściej robi różnicę w takich zadaniach: nie sama umowa o dzieło, tylko jej autorski charakter.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka zasad, które w praktyce kadrowo-płacowej są do siebie podobne, ale działają inaczej. Kwota 2 000,00 zł do wypłaty oznaczałaby brak jakiegokolwiek potrącenia podatku. Taki tok myślenia często bierze się z założenia, że skoro wykonawca ma 24 lata i jest studentem, to korzysta z ulgi dla młodych. Problem w tym, że ulga ta nie obejmuje standardowej umowy o dzieło. Dotyczy głównie stosunku pracy, umowy zlecenia oraz kilku szczególnych tytułów, a nie klasycznego dzieła z prawami autorskimi. Student nie oznacza więc automatycznie wypłaty brutto równej netto.
Kwota 1 760,00 zł pasowałaby do sytuacji, w której ktoś liczy podatek bez uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu, czyli traktuje całe 2 000,00 zł jako podstawę opodatkowania. To jest za duże uproszczenie. W umowach cywilnoprawnych koszty są bardzo ważne, bo zmniejszają dochód do opodatkowania. Przy przeniesieniu praw autorskich mogą wynieść 50%, co znacząco obniża zaliczkę na PIT.
Kwota 1 808,00 zł wynikałaby z zastosowania zwykłych 20% kosztów uzyskania przychodu. Tak liczy się wiele zwykłych umów o dzieło, które nie mają charakteru autorskiego. Tutaj jednak pytanie wyraźnie mówi o przeniesieniu prawa autorskiego do powstałego utworu, a to zmienia zasady rozliczenia. Dobra praktyka jest taka, żeby najpierw ustalić tytuł ubezpieczeniowy, potem koszty podatkowe, a dopiero na końcu wyliczać netto. W tym przypadku nie ma składek ZUS, są 50% koszty autorskie i podatek 12% od dochodu 1 000,00 zł, więc prawidłowa wypłata to 1 880,00 zł.
Kwota 1 760,00 zł pasowałaby do sytuacji, w której ktoś liczy podatek bez uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu, czyli traktuje całe 2 000,00 zł jako podstawę opodatkowania. To jest za duże uproszczenie. W umowach cywilnoprawnych koszty są bardzo ważne, bo zmniejszają dochód do opodatkowania. Przy przeniesieniu praw autorskich mogą wynieść 50%, co znacząco obniża zaliczkę na PIT.
Kwota 1 808,00 zł wynikałaby z zastosowania zwykłych 20% kosztów uzyskania przychodu. Tak liczy się wiele zwykłych umów o dzieło, które nie mają charakteru autorskiego. Tutaj jednak pytanie wyraźnie mówi o przeniesieniu prawa autorskiego do powstałego utworu, a to zmienia zasady rozliczenia. Dobra praktyka jest taka, żeby najpierw ustalić tytuł ubezpieczeniowy, potem koszty podatkowe, a dopiero na końcu wyliczać netto. W tym przypadku nie ma składek ZUS, są 50% koszty autorskie i podatek 12% od dochodu 1 000,00 zł, więc prawidłowa wypłata to 1 880,00 zł.