Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej, który wybrał opodatkowanie dochodów na zasadach ogólnych według skali progresywnej, powinien dokonać rocznego rozliczenia się z urzędem skarbowym z tytułu podatku dochodowego w zeznaniu o symbolu
A. PIT 36
B. PIT 11
C. PIT 37
D. PIT 28
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10).
W tej sytuacji właściwym formularzem jest PIT-36, bo chodzi o przedsiębiorcę osiągającego dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej. Spółka cywilna sama w sobie nie jest podatnikiem podatku dochodowego, tylko jej wspólnicy rozliczają przypadające na nich przychody, koszty i dochód, zwykle proporcjonalnie do udziału w zysku określonego w umowie spółki. Dlatego wspólnik wykazuje swój dochód w rocznym zeznaniu PIT-36, a często dołącza też załącznik PIT/B, gdzie pokazuje informacje o działalności gospodarczej. W praktyce wygląda to tak, że w ciągu roku wspólnik wpłaca zaliczki na podatek dochodowy, a po zakończeniu roku porównuje je z podatkiem należnym wynikającym z zeznania. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: skala podatkowa i działalność gospodarcza najczęściej prowadzą do PIT-36, nie do PIT-37. Dobra praktyka księgowa to sprawdzić formę opodatkowania, źródło przychodów oraz to, czy podatnik działa sam, czy jako wspólnik, bo od tego zależy formularz i załączniki.
Wybór innego formularza najczęściej wynika z pomylenia kilku zupełnie różnych dokumentów podatkowych, które na pierwszy rzut oka brzmią podobnie, ale mają inne zastosowanie. PIT-11 nie jest rocznym zeznaniem podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. To informacja sporządzana przez płatnika, na przykład pracodawcę lub zleceniodawcę, w której wykazuje się przychody, koszty, składki i zaliczki pobrane w ciągu roku. Podatnik dostaje PIT-11 jako dane do rozliczenia, ale nie rozlicza na nim własnej działalności gospodarczej. PIT-28 dotyczy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, czyli innej formy opodatkowania niż zasady ogólne według skali. Jeśli przedsiębiorca wybrał skalę podatkową, to nie stosuje PIT-28 dla tych dochodów, bo tam rozlicza się przychód, a nie klasyczny dochód liczony jako przychody minus koszty. PIT-37 z kolei jest typowy dla osób, które uzyskują dochody za pośrednictwem płatników, na przykład z umowy o pracę, emerytury czy zlecenia, i samodzielnie nie prowadzą działalności opodatkowanej według skali. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś kojarzy skalę podatkową z PIT-37, bo pracownicy też są opodatkowani według skali. Jednak przy działalności gospodarczej, także jako wspólnik spółki cywilnej, właściwe jest zeznanie PIT-36. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej zawsze ustalić najpierw źródło przychodu, potem formę opodatkowania, a dopiero na końcu symbol deklaracji.