Po rozwiązaniu z pracownikiem umowy o pracę pracodawca ma obowiązek wyrejestrować go z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych na formularzu o symbolu
A. ZUS ZUA
B. ZUS ZWUA
C. ZUS ZZA
D. ZUS ZCNA
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2016 (arkusz A.65-X-16.05).
Formularz ZUS ZWUA służy właśnie do wyrejestrowania osoby z ubezpieczeń w ZUS, czyli z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Po rozwiązaniu umowy o pracę pracodawca traci podstawę do dalszego zgłaszania pracownika jako osoby ubezpieczonej, więc musi złożyć ZUS ZWUA. W praktyce, jeśli umowa kończy się 31 marca, to wyrejestrowanie robi się z datą 1 kwietnia, bo od tego dnia pracownik nie podlega już ubezpieczeniom z tego tytułu. Termin na przekazanie dokumentu do ZUS to zasadniczo 7 dni od ustania tytułu do ubezpieczeń. Moim zdaniem to jeden z tych formularzy, które warto kojarzyć po samej nazwie: ZWUA = wyrejestrowanie ubezpieczonego. Dobra praktyka kadrowa jest taka, żeby od razu po zakończeniu zatrudnienia sprawdzić komplet dokumentów: świadectwo pracy, rozliczenie wynagrodzenia, ekwiwalent za urlop jeśli się należy oraz właśnie wyrejestrowanie w ZUS. Dzięki temu nie powstają niepotrzebne błędy w koncie ubezpieczonego i w rozliczeniach płatnika składek.
W tym pytaniu kluczowe jest rozróżnienie formularzy zgłoszeniowych i wyrejestrowujących w ZUS. Po zakończeniu umowy o pracę nie zgłasza się pracownika ponownie do ubezpieczeń, tylko usuwa się go z aktualnego tytułu ubezpieczenia. Do tego służy ZUS ZWUA, czyli dokument wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Częsty błąd polega na tym, że ktoś widzi skrót ZUA i kojarzy go ogólnie z pracownikiem oraz ZUS-em. ZUS ZUA jest jednak formularzem zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, używanym najczęściej przy rozpoczęciu zatrudnienia, a nie przy jego zakończeniu. ZUS ZZA też nie pasuje, bo dotyczy zgłoszenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład przy określonych tytułach, gdzie nie ma pełnych ubezpieczeń społecznych. Nie jest to dokument do zamknięcia zatrudnienia. ZUS ZCNA ma jeszcze inne zastosowanie: służy do zgłaszania lub wyrejestrowania członków rodziny osoby ubezpieczonej do ubezpieczenia zdrowotnego. Czyli dotyczy np. dziecka albo małżonka pracownika, a nie samego pracownika jako osoby zatrudnionej. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać logikę tak: ZUA i ZZA to zgłoszenia, ZWUA to wyrejestrowanie, a ZCNA dotyczy członków rodziny. W kadrach taka pomyłka może skutkować bałaganem na koncie płatnika i ubezpieczonego, więc warto pilnować symboli formularzy bardzo dokładnie.