Który z produkowanych wyrobów jest w Polsce wyrobem akcyzowym?
A. Herbata.
B. Napój gazowany.
C. Wino musujące gronowe.
D. Kawa.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06).
Wino musujące gronowe należy do wyrobów akcyzowych, ponieważ jest napojem alkoholowym objętym ustawą o podatku akcyzowym. W praktyce oznacza to, że jego produkcja, import, wewnątrzwspólnotowe nabycie albo sprzedaż może powodować obowiązki akcyzowe. Nie chodzi tu tylko o sam fakt, że produkt jest alkoholem, ale o jego klasyfikację jako wyrób akcyzowy według przepisów podatkowych i kodów CN stosowanych w obrocie gospodarczym. Moim zdaniem to jest dobry przykład, bo pokazuje, że akcyza nie dotyczy wyłącznie papierosów czy paliwa, jak się często mówi potocznie. Producent takiego wina powinien znać zasady rejestracji akcyzowej, ewidencji, deklaracji, stawek oraz ewentualnego oznaczania znakami akcyzy, jeżeli przepisy tego wymagają. Dobra praktyka w firmie to sprawdzenie klasyfikacji wyrobu jeszcze przed rozpoczęciem produkcji, bo pomyłka może skutkować zaległością podatkową, odsetkami i problemami przy kontroli skarbowej.
W tym pytaniu łatwo pomylić zwykłe opodatkowanie sprzedaży z podatkiem akcyzowym. Herbata, kawa i napój gazowany mogą oczywiście występować w działalności gospodarczej i mogą być objęte VAT, kosztami magazynowania, fakturowaniem czy innymi obowiązkami ewidencyjnymi, ale to jeszcze nie robi z nich wyrobów akcyzowych. Akcyza jest podatkiem selektywnym, czyli obejmuje konkretne grupy towarów wskazane w przepisach, na przykład napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe, wyroby energetyczne, energię elektryczną oraz niektóre wyroby powiązane, jak płyn do papierosów elektronicznych. Z mojego doświadczenia uczniowie często myślą, że skoro kawa albo napoje gazowane są popularnymi towarami konsumpcyjnymi i bywają obciążone różnymi opłatami, to automatycznie wchodzą w akcyzę. To nie jest poprawne rozumowanie. Napój gazowany może być kojarzony z opłatą cukrową, ale opłata cukrowa to nie to samo co akcyza. Kawa i herbata też nie są obecnie standardowymi wyrobami akcyzowymi w Polsce, mimo że historycznie lub w innych krajach różne towary spożywcze bywały dodatkowo obciążane podatkami. W tym zadaniu decydujące jest to, że wino musujące gronowe jest napojem alkoholowym, a napoje alkoholowe należą do katalogu wyrobów akcyzowych. Przy takich pytaniach najlepiej nie kierować się intuicją handlową, tylko sprawdzić, czy dana grupa towarowa jest wymieniona w ustawie o podatku akcyzowym i jak jest klasyfikowana w dokumentacji podatkowej.