Pracodawca dokonał rozliczenia zasiłku chorobowego pracownika w wysokości 4 860,00 zł, potrącając zaliczkę na podatek dochodowy. Która kwota stanowi zaliczkę na podatek, przy założeniu, że stawka podatku dochodowego od osób fizycznych wynosi 12%, a kwota zmniejszająca podatek 300,00 zł?
A. 575,00 zł
B. 283,00 zł
C. 583,00 zł
D. 283,20 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2015 (arkusz A.65-X-15.05): Przeliczone na zasady 2026 r.: stawka 12% i kwota zmniejszająca 300 zł zamiast 18% i 46,33 zł; zmieniona kwota zasiłku.
Kwota 283,00 zł wynika z klasycznego schematu obliczania zaliczki na podatek dochodowy od wypłacanego zasiłku chorobowego. Najpierw ustala się podatek według podanej stawki: 4 860,00 zł × 12% = 583,20 zł. Następnie odejmuje się kwotę zmniejszającą podatek, czyli 300,00 zł. Otrzymujemy 583,20 zł - 300,00 zł = 283,20 zł. I tu jest ważny praktyczny szczegół: zaliczkę na podatek dochodowy przekazywaną do urzędu skarbowego zaokrągla się do pełnych złotych. Końcówki poniżej 50 groszy pomija się, więc 283,20 zł daje 283,00 zł. Moim zdaniem to jest właśnie ten moment, na którym najłatwiej się potknąć, bo rachunkowo wynik po odjęciu wychodzi z groszami, ale w rozliczeniach podatkowych zaliczka ma być w pełnych złotych. W praktyce kadrowo-płacowej taki sposób liczenia pojawia się na liście płac albo przy rozliczaniu świadczeń chorobowych finansowanych z ubezpieczenia społecznego. Dobra praktyka jest taka, żeby zawsze oddzielać etap obliczenia podatku od etapu jego zaokrąglenia, bo wtedy łatwiej wykryć błąd w dokumentacji płacowej.
Przy tym zadaniu łatwo pomylić sam podatek obliczony procentowo z zaliczką faktycznie potrącaną pracownikowi. Jeżeli ktoś wskazuje 583,00 zł, to najpewniej obliczył 12% od kwoty zasiłku i zaokrąglił wynik, ale pominął kwotę zmniejszającą podatek. To podejście jest niepełne, bo w treści zadania wyraźnie podano, że kwota zmniejszająca wynosi 300,00 zł, więc musi zostać uwzględniona w rachunku. Z kolei wynik 283,20 zł pokazuje poprawne obliczenie matematyczne po odjęciu 300,00 zł, ale nie uwzględnia zasady zaokrąglania zaliczki podatkowej do pełnych złotych. W kadrach i płacach to nie jest drobiazg kosmetyczny, tylko wymóg rozliczeniowy, bo do urzędu skarbowego wykazuje się kwoty po odpowiednim zaokrągleniu. Kwota 575,00 zł wygląda jak efekt zastosowania jakiegoś skrótu albo błędnego potrącenia, być może z pomieszaniem zasad dotyczących wynagrodzenia za pracę, kosztów uzyskania przychodu albo innych składników listy płac. Przy zasiłku chorobowym trzeba jednak trzymać się danych z zadania: podstawa 4 860,00 zł, stawka 12%, kwota zmniejszająca 300,00 zł, a potem zaokrąglenie. Z mojego doświadczenia najlepiej zapisać to po kolei: najpierw 4 860,00 zł × 12% = 583,20 zł, potem 583,20 zł - 300,00 zł = 283,20 zł, a na końcu zaliczka po zaokrągleniu wynosi 283,00 zł. Taki porządek ogranicza typowe błędy w rozliczeniach płacowych.