Na podstawie fragmentu rachunku do umowy zlecenia nr 1/2026 ustal kwotę zaliczki na podatek dochodowy, którą należy odprowadzić do urzędu skarbowego (zleceniobiorca nie złożył PIT-2).
| Rachunek do umowy zlecenia nr 1/2026 (fragment) | |
| Kwota brutto | 4 100,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę | 562,11 zł |
| Koszty uzyskania przychodu – 20% | 707,58 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 3 537,89 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne – 9% | 318,41 zł |
A. 40,00 zł
B. 492,00 zł
C. 340,00 zł
D. 425,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2018 (arkusz A.65-X-18.01): Przeliczone na zasady 2026 r.: zaliczka 12%, składki zdrowotnej nie odlicza się od podatku.
W tej sytuacji zaliczka na podatek dochodowy wynosi 340,00 zł. Liczymy ją od dochodu, a nie od samej kwoty brutto. Najpierw od przychodu z umowy zlecenia odejmuje się składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę: 4 100,00 zł - 562,11 zł = 3 537,89 zł. Od tej kwoty ustala się koszty uzyskania przychodu 20%, czyli 707,58 zł. Dochód do opodatkowania wynosi więc 3 537,89 zł - 707,58 zł = 2 830,31 zł. Podstawę opodatkowania zaokrągla się do pełnych złotych, czyli do 2 830 zł. Następnie stosuje się stawkę podatku 12%: 2 830 zł × 12% = 339,60 zł, a po zaokrągleniu zaliczka wynosi 340 zł. Ważne jest też to, że zleceniobiorca nie złożył PIT-2, więc płatnik nie pomniejsza zaliczki o miesięczną kwotę zmniejszającą podatek. Moim zdaniem to jest jeden z częstszych haczyków w takich zadaniach, bo dane o składce zdrowotnej kuszą, ale obecnie składki zdrowotnej nie odlicza się od podatku. W praktyce kadrowo-płacowej taki schemat liczenia trzeba dobrze pilnować: przychód, minus ZUS społeczny, minus koszty, zaokrąglenie podstawy, stawka PIT i dopiero zaokrąglenie zaliczki.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka różnych podstaw naliczania, bo w rachunku pojawia się kwota brutto, składki społeczne, koszty uzyskania przychodu oraz składka zdrowotna. Kwota 492,00 zł powstaje najpewniej wtedy, gdy ktoś liczy 12% bezpośrednio od kwoty brutto 4 100,00 zł. To jest zbyt duże uproszczenie, bo przy umowie zlecenia opodatkowaniu nie podlega całe brutto wprost. Najpierw trzeba pomniejszyć przychód o składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę oraz o koszty uzyskania przychodu. Kwota 425,00 zł wygląda jak wynik policzony od podstawy zdrowotnej 3 537,89 zł, czyli od przychodu po potrąceniu składek społecznych, ale jeszcze bez odjęcia kosztów podatkowych. To też jest błąd, bo koszty 20% są normalnym elementem ustalania dochodu do opodatkowania przy typowej umowie zlecenia. Z kolei 40,00 zł sugeruje, że od wyliczonej zaliczki 340 zł odjęto 300 zł kwoty zmniejszającej podatek. Tak robi się tylko wtedy, gdy płatnik ma do tego podstawę, na przykład podatnik złożył odpowiednie oświadczenie PIT-2. W treści jasno podano, że PIT-2 nie został złożony, więc nie wolno zastosować tego pomniejszenia. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest zawsze oddzielić rozliczenie ZUS od rozliczenia PIT: składka zdrowotna wpływa na kwotę netto, ale nie zmniejsza zaliczki podatkowej. Poprawna ścieżka to: 4 100,00 zł - 562,11 zł - 707,58 zł = 2 830,31 zł, po zaokrągleniu 2 830 zł, a 12% z tej podstawy daje 339,60 zł, czyli 340 zł do urzędu skarbowego.