Na podstawie fragmentu rachunku do umowy zlecenia nr 1/2022 z listopada 2022 r. Anny Polany (lat 40), opiewającego na kwotę 1 000,00 zł brutto (40 godzin po 25,00 zł/godzinę), ustal kwotę zaliczki na podatek dochodowy, którą należy odprowadzić do urzędu skarbowego.
| Rachunek do umowy zlecenia nr 1/2022 (fragment) | |
| Kwota brutto | 1 000,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne | 137,10 zł |
| Koszty uzyskania przychodu 20% | 172,58 zł |
| Podstawa opodatkowania | 690,00 zł |
| Podatek dochodowy do urzędu skarbowego | ............... |
A. 117,00 zł
B. 74,00 zł
C. 83,00 zł
D. 0,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2023 (arkusz A.65-SG-23.01).
Kwota 83,00 zł wynika z zasad obliczania zaliczki na PIT od umowy zlecenia w listopadzie 2022 r. Najpierw od kwoty brutto 1 000,00 zł odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, czyli 137,10 zł. Daje to przychód pomniejszony o ZUS: 862,90 zł. Od tej kwoty liczy się koszty uzyskania przychodu 20%, czyli 172,58 zł. Podstawa przed zaokrągleniem to 862,90 zł - 172,58 zł = 690,32 zł, a podstawę opodatkowania zaokrągla się do pełnych złotych, więc w rachunku przyjęto 690,00 zł. W listopadzie 2022 r. stawka podatku w pierwszym progu wynosiła 12%, dlatego 690,00 zł × 12% = 82,80 zł. Zaliczka na podatek również jest zaokrąglana do pełnych złotych, więc do urzędu skarbowego należy odprowadzić 83,00 zł. Moim zdaniem najważniejsze praktycznie jest pilnowanie dwóch zaokrągleń: podstawy i samej zaliczki. W kadrach i płacach takie drobiazgi robią różnicę, bo potem kwoty muszą zgadzać się z listą płac, rachunkiem do umowy zlecenia i deklaracjami podatkowymi.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka zasad, zwłaszcza jeżeli ktoś kojarzy starsze przepisy albo miesza rozliczenie podatku ze składką zdrowotną. Dla umowy zlecenia na 1 000,00 zł brutto nie liczymy podatku po prostu od całej kwoty brutto. Najpierw trzeba uwzględnić składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, a potem koszty uzyskania przychodu. Właśnie dlatego podstawa opodatkowania w rachunku wynosi 690,00 zł po zaokrągleniu. Od tej podstawy w listopadzie 2022 r. stosuje się stawkę 12%, a nie 17%. Wynik 117,00 zł zwykle bierze się z zastosowania starej stawki podatkowej albo z nieuwzględnienia zmian obowiązujących w 2022 r., co w praktyce kadrowo-płacowej jest dość ryzykowne. Kwota 74,00 zł może sugerować, że ktoś odlicza część składki zdrowotnej od podatku, tak jak bywało w poprzednich latach. Po zmianach Polskiego Ładu składki zdrowotnej nie odejmuje się już od zaliczki na PIT w taki sposób, więc takie rozumowanie prowadzi do zaniżenia podatku. Z kolei 0,00 zł pasowałoby tylko do szczególnych zwolnień, na przykład ulgi dla młodych do 26. roku życia, ale Anna Polana ma 40 lat, więc ta preferencja jej nie dotyczy. Dobra praktyka jest taka: czytamy dane z rachunku, sprawdzamy rok i miesiąc rozliczenia, ustalamy podstawę, stosujemy aktualną stawkę PIT i dopiero na końcu zaokrąglamy zaliczkę do pełnych złotych. Tu wychodzi 82,80 zł, czyli 83,00 zł do urzędu skarbowego.