Na podstawie przedstawionego fragmentu listy płac ustal kwotę należnej zaliczki na podatek dochodowy do wpłaty na rachunek bankowy urzędu skarbowego. Pracownik złożył oświadczenie PIT-2.
| Lista płac za marzec 2026 r. (fragment) – pracownik: Marian Jasiak | |
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Wynagrodzenie brutto | 5 600,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne pracownika | 767,76 zł |
| Miesięczne koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa opodatkowania | 4 582,00 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 4 832,24 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 434,90 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | .......... |
A. 550,00 zł
B. 250,00 zł
C. 244,00 zł
D. 372,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Lista płac przeliczona na zasady 2026 r. (12%, kwota zmniejszająca 300 zł, bez odliczania 7,75% składki zdrowotnej od podatku).
Kwota 250,00 zł wynika z poprawnego obliczenia zaliczki na podatek od wynagrodzenia pracownika, przy uwzględnieniu złożonego oświadczenia PIT-2. W tabeli podstawa opodatkowania jest już ustalona na 4 582,00 zł, czyli po odjęciu składek społecznych finansowanych przez pracownika oraz kosztów uzyskania przychodu. Od tej podstawy liczymy podatek według stawki 12%: 4 582,00 × 12% = 549,84 zł. Ponieważ pracownik złożył PIT-2, płatnik stosuje miesięczną kwotę zmniejszającą podatek 300,00 zł. Otrzymujemy więc: 549,84 - 300,00 = 249,84 zł. Zaliczki na podatek dochodowy wpłacane do urzędu skarbowego zaokrągla się do pełnych złotych, dlatego wychodzi 250,00 zł. Ważne praktycznie: składka zdrowotna 9% jest naliczana na liście płac, ale obecnie nie pomniejsza zaliczki na PIT pracownika. Moim zdaniem to jeden z częstszych haczyków w takich zadaniach, bo dawniej część składki zdrowotnej odliczano od podatku. W dobrej praktyce kadrowo-płacowej zawsze sprawdza się kolejność: przychód brutto, składki społeczne, koszty uzyskania, podstawa PIT, podatek 12%, kwota zmniejszająca, zaokrąglenie zaliczki.
Niepoprawne wyniki zwykle biorą się z pominięcia któregoś elementu listy płac albo zastosowania starych zasad rozliczania podatku. W tym zadaniu kluczowe jest to, że pracownik złożył PIT-2, więc płatnik może pomniejszyć miesięczną zaliczkę o 300,00 zł. Jeżeli ktoś otrzymał około 550,00 zł, to najpewniej policzył tylko 12% od podstawy opodatkowania, czyli 4 582,00 × 12% = 549,84 zł, ale nie odjął kwoty zmniejszającej podatek. To jest technicznie poprawny etap obliczenia, ale jeszcze nie końcowa zaliczka do urzędu skarbowego. Kwoty typu 372,00 zł albo 244,00 zł mogą wynikać z mieszania podstaw: raz ktoś bierze wynagrodzenie brutto, raz podstawę zdrowotną, innym razem odejmuje składkę zdrowotną od podatku. I tu właśnie jest pułapka. Składka zdrowotna 434,90 zł występuje na liście płac, ale nie obniża zaliczki na podatek dochodowy pracownika. Nie należy też zaokrąglać każdego małego etapu według własnego uznania, bo w płacach kolejność i zasady zaokrągleń mają duże znaczenie. Najpierw korzystamy z podanej podstawy opodatkowania 4 582,00 zł, potem liczymy podatek 12%, odejmujemy 300,00 zł z PIT-2, a dopiero końcową zaliczkę zaokrąglamy do pełnych złotych. Z mojego doświadczenia najlepiej nie kombinować z dodatkowymi odliczeniami, jeśli zadanie ich wyraźnie nie przewiduje. Lista płac ma swoją logikę i trzeba jej się trzymać krok po kroku.