Pracownica, która urodziła dziecko, uzyskała prawo do zasiłku macierzyńskiego z dniem 12 maja 2022 r. i nie złożyła wniosku o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Ile wyniesie zasiłek macierzyński za maj 2022 r. (20 dni), jeżeli podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego wynosi 4 500,00 zł?
A. 2 400,00 zł
B. 4 500,00 zł
C. 1 800,00 zł
D. 3 000,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2022 (arkusz A.65-SG-22.06).
Kwota 3 000,00 zł wynika z zasad ustalania zasiłku macierzyńskiego za część miesiąca. Skoro pracownica urodziła dziecko i nabyła prawo do zasiłku od 12 maja 2022 r., to za maj przysługuje jej świadczenie za 20 dni, czyli od 12 do 31 maja włącznie. Ponieważ nie złożyła wniosku o udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego wynosi 100% podstawy wymiaru, a nie 80%. W zasiłkach stosuje się stały dzielnik 30, nawet gdy miesiąc ma 31 dni. Dlatego: 4 500,00 zł : 30 = 150,00 zł za 1 dzień. Następnie 150,00 zł × 20 dni = 3 000,00 zł. W praktyce kadrowo-płacowej to bardzo ważne, bo łatwo pomylić liczbę dni kalendarzowych z dzielnikiem zasiłkowym. Moim zdaniem to jeden z tych przykładów, które dobrze pokazują, że przy zasiłkach ZUS nie liczymy zawsze tak samo jak przy zwykłym wynagrodzeniu za pracę.
W tym zadaniu kluczowe są dwie rzeczy: procent zasiłku oraz sposób obliczenia świadczenia za część miesiąca. Podstawa wymiaru zasiłku wynosi 4 500,00 zł, ale nie oznacza to automatycznie, że taka kwota będzie wypłacona za maj. Prawo do zasiłku powstało dopiero 12 maja, więc świadczenie obejmuje tylko 20 dni, a nie cały miesiąc. W przepisach zasiłkowych przy ustalaniu kwoty za jeden dzień stosuje się dzielnik 30, niezależnie od tego, czy miesiąc ma 28, 30 czy 31 dni. To jest częsty błąd w naliczaniu, szczególnie u osób, które próbują dzielić przez liczbę dni danego miesiąca. Kwota 2 400,00 zł zwykle wynikałaby z przyjęcia 80% podstawy za 20 dni, czyli z założenia, że pracownica wybrała uśredniony zasiłek za urlop macierzyński i rodzicielski. Tutaj jednak wyraźnie wskazano, że nie złożyła takiego wniosku, więc za urlop macierzyński należy przyjąć 100% podstawy. Kwota 1 800,00 zł kojarzy się raczej z zastosowaniem stawki 60%, która może pojawić się przy części urlopu rodzicielskiego, ale nie przy podstawowym okresie urlopu macierzyńskiego w tej sytuacji. Z kolei 4 500,00 zł byłoby poprawne tylko przy pełnym miesiącu zasiłkowym liczonym w wysokości 100%, a maj tutaj nie jest pełny, bo świadczenie zaczyna się od 12 dnia miesiąca. Dobra praktyka w kadrach jest taka: najpierw ustalamy procent zasiłku, potem stawkę dzienną, a dopiero na końcu mnożymy przez liczbę dni prawa do świadczenia.