Pan Tomasz jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem brutto 5 000,00 zł. Dodatkowo wykonuje pracę w innej firmie na podstawie umowy zlecenia, z której osiąga przychód 1 000,00 zł miesięcznie. Nie wyraża zgody na dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tytułu umowy zlecenia. Jaka jest należna kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne od przychodu z umowy zlecenia?

W tym zadaniu najłatwiej pomylić obowiązki dotyczące ubezpieczeń społecznych z obowiązkiem opłacania składki zdrowotnej. To, że Pan Tomasz nie chce dobrowolnie przystąpić do ubezpieczeń społecznych z umowy zlecenia, nie oznacza, że od tej umowy nie będzie żadnej składki. Przy zbiegu tytułów ubezpieczenia trzeba najpierw sprawdzić, czy z umowy o pracę pracownik osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie. Jeżeli tak, to zlecenie wykonywane dla innego podmiotu nie powoduje obowiązkowych składek emerytalnych, rentowych, chorobowych i wypadkowych, ale nadal powstaje obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Dlatego kwota 0,00 zł wynikałaby z błędnego założenia, że brak składek społecznych automatycznie kasuje też składkę zdrowotną. Tak nie jest. Kwoty 77,50 zł i 12,50 zł kojarzą się z dawnym mechanizmem odliczania części składki zdrowotnej od podatku, gdzie funkcjonowała stawka 7,75% oraz różnica między 9% a 7,75%. To jednak nie odpowiada pytaniu, bo ono dotyczy należnej składki zdrowotnej, a nie jej dawnego odliczenia podatkowego ani części finansowanej w rozliczeniu zaliczki na PIT. Dobra praktyka w płacach jest taka, aby osobno ustalać tytuł do ubezpieczeń społecznych, osobno tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, a dopiero potem liczyć podstawę i stawkę. Tutaj podstawa to pełne 1 000,00 zł przychodu ze zlecenia, bo nie ma potrąconych składek społecznych. Stawka zdrowotna wynosi 9%, więc należna składka to 90,00 zł. W mojej ocenie to dobry przykład, gdzie sama intuicja potrafi zaprowadzić na manowce, a trzeba iść krok po kroku jak w normalnej liście płac.