Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, który wybrał opodatkowanie na zasadach ogólnych według skali podatkowej, dokonuje rocznego rozliczenia podatku, sporządzając zeznanie
A. PIT-36
B. PIT-37
C. PIT-28
D. PIT-11
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2022 (arkusz A.65-SG-22.06).
Formularz PIT-36 jest właściwy, gdy przedsiębiorca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i rozlicza podatek dochodowy według skali podatkowej, czyli na zasadach ogólnych. Chodzi tu o sytuację, w której podatnik sam ustala dochód z działalności, sam oblicza zaliczki na podatek i wykazuje przychody oraz koszty w rocznym zeznaniu. W praktyce oznacza to, że do PIT-36 trafiają dane z podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo z ksiąg rachunkowych, jeśli firma je prowadzi. Moim zdaniem to jeden z podstawowych formularzy, który każdy przedsiębiorca powinien kojarzyć, bo pomylenie go z PIT-37 zdarza się bardzo często. PIT-36 pozwala też wykazać inne dochody opodatkowane skalą, np. z pracy, najmu prywatnego na skali czy praw autorskich, ale kluczowe jest to, że obejmuje dochody rozliczane samodzielnie, bez pośrednictwa płatnika. Dobra praktyka jest taka, żeby przed sporządzeniem zeznania porównać przychody, koszty, zapłacone zaliczki i składki z ewidencją księgową, bo drobny błąd w KPiR potrafi potem przejść do deklaracji rocznej.
W tym pytaniu łatwo pomylić formularze, bo wszystkie oznaczenia PIT brzmią podobnie, ale każdy z nich ma inne zastosowanie. PIT-37 kojarzy się z rocznym rozliczeniem podatku i faktycznie jest bardzo popularny, jednak dotyczy głównie osób, za które zaliczki na podatek obliczał i pobierał płatnik, na przykład pracodawca, zleceniodawca albo organ rentowy. Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą na skali podatkowej nie jest w tej sytuacji rozliczany przez płatnika w zakresie działalności, tylko sam oblicza zaliczki i sam wykazuje dochód z firmy, dlatego PIT-37 odpada. PIT-28 dotyczy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, a więc innej formy opodatkowania, gdzie zasadniczo nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodu tak jak przy skali podatkowej. Wybór PIT-28 przy zasadach ogólnych oznaczałby pomieszanie dwóch różnych metod opodatkowania. PIT-11 również nie jest zeznaniem rocznym składanym przez przedsiębiorcę. To informacja sporządzana przez płatnika, np. pracodawcę, dla podatnika i urzędu skarbowego. Z mojego doświadczenia wynika, że typowy błąd polega na zapamiętaniu samego słowa PIT, bez sprawdzenia funkcji formularza. W rozliczeniach podatkowych ważna jest nie tylko nazwa druku, ale też źródło przychodu, forma opodatkowania oraz to, kto obliczał zaliczki w trakcie roku.