Przedsiębiorca zatrudnił na podstawie umowy o pracę Annę Głowacką, matkę czteroletniej Karoliny. Wskaż formularze zgłoszeniowe ZUS, na podstawie których pracodawca powinien zgłosić do ubezpieczeń Annę Głowacką oraz jej córkę do ubezpieczenia zdrowotnego.
A. ZUS ZUA i ZUS ZCNA
B. ZUS ZUA i ZUS ZIUA
C. ZUS ZZA i ZUS ZCNA
D. ZUS ZZA i ZUS ZIUA
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2018 (arkusz A.65-X-18.01).
W tej sytuacji właściwy zestaw to ZUS ZUA dla Anny Głowackiej oraz ZUS ZCNA dla jej córki Karoliny. Anna została zatrudniona na podstawie umowy o pracę, więc jako pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, czyli emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu, a także ubezpieczeniu zdrowotnemu. Do takiego pełnego zgłoszenia służy właśnie formularz ZUS ZUA. To jest podstawowy druk używany przy zgłaszaniu pracownika do ZUS po zawarciu umowy o pracę, zwykle w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń. Córka pracownicy nie jest zgłaszana na ZUS ZUA ani ZUS ZZA, bo nie ma własnego tytułu do ubezpieczeń jako pracownik czy zleceniobiorca. Dziecko zgłasza się jako członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZCNA. W praktyce kadrowej wygląda to tak, że pracownik podaje pracodawcy dane dziecka, np. imię, nazwisko, PESEL i stopień pokrewieństwa, a pracodawca przekazuje zgłoszenie do ZUS. Moim zdaniem warto to dobrze zapamiętać: pracownik = ZUS ZUA, członek rodziny do zdrowotnego = ZUS ZCNA. To prosta zasada, ale często ratuje przed pomyłką w dokumentacji kadrowo-płacowej.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka formularzy, bo wszystkie dotyczą ZUS, ale każdy ma inne zastosowanie. Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę nie jest zgłaszany tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Umowa o pracę daje pełny tytuł do ubezpieczeń, więc obejmuje zarówno ubezpieczenia społeczne, jak i zdrowotne. Dlatego użycie ZUS ZZA byłoby niewłaściwe, bo ten druk służy do zgłoszenia osoby wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład w sytuacjach, gdy dana osoba nie podlega ubezpieczeniom społecznym z danego tytułu. Dla zwykłego pracownika etatowego to za mało i w kadrach byłby to poważny błąd zgłoszeniowy. Z kolei ZUS ZIUA nie służy do zgłaszania członka rodziny ani do zgłaszania pracownika do ubezpieczeń. To formularz używany przy zmianie lub korekcie danych identyfikacyjnych osoby ubezpieczonej, takich jak nazwisko, imię, PESEL albo seria i numer dokumentu tożsamości. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że ktoś kojarzy ZIUA ogólnie z aktualizacją danych w ZUS i próbuje użyć go przy dziecku pracownika. Tymczasem córka Anny powinna zostać zgłoszona jako członek rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego, a do tego służy ZUS ZCNA. Dziecko nie ma własnego tytułu do ubezpieczeń z tytułu pracy matki, tylko korzysta z prawa do świadczeń zdrowotnych jako członek rodziny osoby ubezpieczonej. W dobrej praktyce kadrowej najpierw ustala się tytuł ubezpieczenia osoby zatrudnionej, a dopiero potem dobiera formularz. Tutaj schemat jest prosty: pełne zgłoszenie pracownika na ZUS ZUA, a zgłoszenie dziecka do zdrowotnego na ZUS ZCNA.