Osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia na umowę o pracę jednego pracownika. W maju 2026 r. pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim 5 dni. Wskaż, który komplet dokumentów rozliczeniowych i do którego dnia ma złożyć do ZUS płatnik składek.
A. ZUS ZUA, ZUS RCA, ZUS DRA do 5 czerwca 2026 r. (piątek).
B. ZUS RSA, ZUS RCA, ZUS DRA do 22 czerwca 2026 r. (poniedziałek).
C. ZUS ZZA, ZUS RCA, ZUS DRA do 15 czerwca 2026 r. (poniedziałek).
D. ZUS ZUA, ZUS RCA, ZUS DRA do 10 czerwca 2026 r. (środa).
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2014 (arkusz A.65-X-14.05): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W tej sytuacji właściwy komplet to ZUS RSA, ZUS RCA i ZUS DRA, złożony do 22 czerwca 2026 r. Płatnikiem jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która zatrudnia pracownika, więc nie stosuje terminu 5. ani 15. dnia miesiąca. Dla takich płatników termin przekazania dokumentów rozliczeniowych do ZUS przypada co do zasady do 20. dnia następnego miesiąca. Ponieważ 20 czerwca 2026 r. wypada w sobotę, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy, czyli poniedziałek 22 czerwca 2026 r. To jest bardzo praktyczna zasada, o której łatwo zapomnieć przy rozliczeniach miesięcznych. ZUS DRA to deklaracja rozliczeniowa płatnika, ZUS RCA służy do wykazania składek za ubezpieczonych, a ZUS RSA jest potrzebny, bo pracownik miał 5 dni zwolnienia lekarskiego. W RSA wykazuje się m.in. przerwy w opłacaniu składek oraz wypłacone świadczenia chorobowe albo informacje o okresach choroby. Moim zdaniem najważniejsze w praktyce kadrowo-płacowej jest kojarzyć dokument z sytuacją: zwykłe składki pracownika idą w RCA, ale choroba wymaga dodatkowo RSA. Dobra praktyka to sprawdzenie kalendarza przed wysyłką, bo przesunięcie terminu przez weekend albo święto często ratuje poprawność rozliczenia.
Nieprawidłowe odpowiedzi mieszają dwa różne obszary: dokumenty zgłoszeniowe i dokumenty rozliczeniowe. ZUS ZUA oraz ZUS ZZA nie służą do miesięcznego rozliczania składek za maj. ZUS ZUA wykorzystuje się przy zgłoszeniu osoby do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, na przykład gdy pracownik zaczyna zatrudnienie. ZUS ZZA dotyczy zgłoszenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, więc tym bardziej nie pasuje do pracownika zatrudnionego na umowę o pracę, który co do zasady podlega pełnym ubezpieczeniom. W zadaniu chodzi natomiast o komplet dokumentów rozliczeniowych za miesiąc, w którym wystąpiło zwolnienie lekarskie. Dlatego oprócz ZUS RCA i ZUS DRA trzeba uwzględnić ZUS RSA, bo właśnie tam wykazuje się przerwy i świadczenia związane z chorobą. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi pracownika i od razu myśli o ZUA, zamiast zauważyć, że pracownik już jest zatrudniony, a teraz trzeba go rozliczyć za konkretny miesiąc. Równie ważny jest termin. Dzień 5. dotyczy specyficznych jednostek budżetowych, a 15. dnia rozliczają się m.in. płatnicy posiadający osobowość prawną. Osoba fizyczna prowadząca działalność i zatrudniająca pracownika mieści się w grupie rozliczającej się do 20. dnia następnego miesiąca. Ponieważ 20 czerwca 2026 r. przypada w sobotę, termin przechodzi na 22 czerwca. Z mojego doświadczenia takie pytania są podchwytliwe nie przez same formularze, tylko przez połączenie formularzy z kalendarzem.