Pracownik zatrudniony na pełnym etacie przebywał na zwolnieniu lekarskim od 4 do 8 maja 2020 r. Wskaż zestaw formularzy rozliczeniowych, który płatnik składek powinien złożyć za maj 2020 r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
A. ZUS ZUA, ZUS RSA i ZUS DRA
B. ZUS RCA, ZUS DRA i ZUS ZZA
C. ZUS RCA, ZUS RSA i ZUS DRA
D. ZUS RCA, ZUS RPA i ZUS ZCNA
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz A.65-SG-20.06).
W tym przypadku właściwy zestaw to ZUS RCA, ZUS RSA i ZUS DRA. Pracownik był nadal zatrudniony na pełnym etacie, więc za maj trzeba go normalnie wykazać w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA. W RCA płatnik rozlicza składki od przychodu ze stosunku pracy, czyli np. wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca oraz odpowiednie podstawy składek społecznych i zdrowotnej. Ponieważ od 4 do 8 maja wystąpiła niezdolność do pracy z powodu choroby, trzeba dodatkowo złożyć ZUS RSA, czyli raport o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek. Tam wykazuje się okres zwolnienia lekarskiego oraz właściwy kod świadczenia lub przerwy, np. związany z wynagrodzeniem chorobowym albo zasiłkiem chorobowym, zależnie od sytuacji pracownika. ZUS DRA jest natomiast deklaracją rozliczeniową zbiorczą za cały miesiąc, podsumowującą dane z raportów imiennych. Moim zdaniem to jeden z ważniejszych praktycznych schematów w płacach: RCA pokazuje składki, RSA pokazuje absencję i świadczenie, a DRA zbiera całość rozliczenia płatnika. Dobra praktyka jest taka, żeby zawsze porównać listę płac, ewidencję nieobecności i raporty ZUS, bo jedna krótka choroba w miesiącu potrafi zmienić komplet dokumentów rozliczeniowych.
Przy tym pytaniu łatwo pomylić dokumenty zgłoszeniowe z dokumentami rozliczeniowymi. ZUS ZUA nie służy do comiesięcznego rozliczania pracownika, tylko do zgłoszenia osoby do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, na przykład przy rozpoczęciu zatrudnienia. Sam fakt, że pracownik chorował od 4 do 8 maja, nie oznacza ponownego zgłoszenia go do ubezpieczeń. Stosunek pracy trwa dalej, a tytuł ubezpieczenia się nie zmienia. Podobnie ZUS ZZA dotyczy zgłoszenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, co nie pasuje do typowego pracownika etatowego, który zasadniczo podlega pełnym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Wstawienie ZZA obok RCA i DRA miesza więc dwa różne etapy obsługi ZUS: zgłoszenie i miesięczne rozliczenie. ZUS RPA też nie jest standardowym raportem do zwykłej krótkiej choroby w miesiącu. Ten formularz wykorzystuje się do dodatkowych danych potrzebnych m.in. do ustalania świadczeń emerytalno-rentowych, na przykład przy szczególnych składnikach przychodu albo pracy nauczycielskiej, a nie jako podstawowy dokument przy pięciodniowym zwolnieniu lekarskim. ZUS ZCNA z kolei dotyczy zgłoszenia członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego, więc nie ma związku z rozliczeniem absencji chorobowej pracownika. Typowy błąd myślowy polega tu na kojarzeniu każdego zdarzenia kadrowego z jakimś zgłoszeniem do ZUS. A w praktyce kadrowo-płacowej trzeba najpierw ustalić, czy zmienił się tytuł ubezpieczenia, czy tylko wystąpiła przerwa albo świadczenie. Przy chorobie pracownika etatowego za dany miesiąc podstawowy komplet to RCA dla składek, RSA dla nieobecności i świadczenia oraz DRA jako deklaracja zbiorcza płatnika.