Lista oznaczona skrótem FX to lista
Skrót FX w technice audio-wideo oznacza efekty specjalne (ang. effects), co jest powszechnie stosowane nie tylko w profesjonalnych studiach filmowych, ale też w prostych programach do montażu dźwięku czy obrazu. Lista FX to nic innego jak zestaw efektów, które możesz zastosować do pojedynczych klipów, ścieżek czy całych projektów. W praktyce, w programach takich jak Adobe Premiere, Cubase czy nawet DaVinci Resolve, masz specjalną zakładkę FX, gdzie wrzucasz takie rzeczy jak pogłos, korekcja barwy, echa, filtry czy bardziej zaawansowane przekształcenia obrazu. To zdecydowanie nie jest lista klipów ani plików MIDI, bo te mają osobne kategorie i oznaczenia. Spotkasz się z tym w branży praktycznie na każdym kroku – wystarczy spojrzeć na listy presetów czy gotowych łańcuchów efektów, gdzie pod FX kryją się te wszystkie „bajery”, które nadają brzmieniu lub obrazowi charakter. Moim zdaniem warto pamiętać, że dobra organizacja efektów pod FX ułatwia szybkie eksperymentowanie i workflow, a w dużych projektach bez tego można się pogubić. Profesjonaliści zawsze starają się trzymać efekty pod ręką i mieć porządek na liście FX – to po prostu ułatwia życie i przyspiesza pracę. Z mojego doświadczenia, jeśli ktoś mówi „dopisz to do FX”, wiadomo od razu, że chodzi o efekty specjalne, nie żadne lektorskie ścieżki czy MIDI. No, taka branżowa oczywistość.
Lista oznaczona skrótem FX nie dotyczy ani klipów, ani plików MIDI, ani też ścieżek lektorskich. Te skróty bardzo często wprowadzają w błąd i moim zdaniem to całkiem częsty błąd, szczególnie u osób, które dopiero zaczynają przygodę z produkcją audio-wideo lub postprodukcją. Klipy mają zwykle swoje własne listy, oznaczone jako media pool, bin czy po prostu clips – tu raczej nie używa się FX, bo klip to materiał źródłowy, np. fragment filmu czy nagrania, a nie efekt zastosowany na tym materiale. Pliki MIDI, które wykorzystuje się głównie w produkcji muzycznej, mają osobne kategorie, zresztą MIDI to protokół sterujący instrumentami wirtualnymi, nie efekty. Ścieżki lektorskie są jeszcze inną kategorią – to po prostu nagrania głosu, które można dodać do projektu, ale ich lista nie jest nazywana FX. Najczęstszy błąd myślowy polega tu na skojarzeniu FX z „czymś dźwiękowym” albo „czymś technicznym” i automatycznym przypisaniu tej nazwy do np. MIDI albo klipów, ale w praktyce branżowej FX ma bardzo konkretne znaczenie – efekty specjalne, czyli wszystko to, co przetwarza dźwięk lub obraz, nadając mu konkretny charakter lub modyfikując go w celowy sposób. Standardowo w programach DAW czy NLE, FX to zakładka, gdzie trzyma się właśnie te efekty, nie materiały źródłowe. Warto pamiętać, żeby nie mylić FX z innymi listami, bo to prowadzi potem do chaosu w projekcie i trudności w komunikacji ze współpracownikami – branżowa precyzja jest ważna, szczególnie gdy pracuje się w zespole lub na dużych projektach.