Jakie wymiary ma format papieru oznaczony na rysunku symbolem X?
Format oznaczony symbolem X ma wymiary 148 × 210 mm, czyli jest to format A5. Wynika to z układu serii A według normy ISO 216, gdzie każdy kolejny format powstaje przez przecięcie większego arkusza na pół wzdłuż dłuższego boku. A4 ma 210 × 297 mm, więc po podziale na dwie równe części otrzymujemy A5 o wymiarach 148 × 210 mm. Na rysunku X znajduje się właśnie w miejscu odpowiadającym połowie formatu A4 oraz dwóm formatom A6 ułożonym obok siebie, co dobrze potwierdza ten wynik. W praktyce A5 spotyka się bardzo często przy projektowaniu ulotek, małych katalogów, notesów, zaproszeń, programów wydarzeń czy broszur reklamowych. Moim zdaniem warto zapamiętać tę zależność nie tylko na pamięć, ale też logicznie: A3 to dwa A4, A4 to dwa A5, A5 to dwa A6. Przy przygotowaniu do druku taka wiedza pomaga dobrać spady, makietę, impozycję i właściwy rozmiar dokumentu w programie graficznym.
W tym pytaniu łatwo pomylić formaty, bo wszystkie podane wymiary wyglądają dość podobnie i każdy z nich rzeczywiście może występować w poligrafii. Trzeba jednak patrzeć na rysunek jako na schemat serii A, zgodnej z normą ISO 216. W tej serii arkusze zachowują ten sam stosunek boków, a następny format powstaje przez przecięcie poprzedniego na pół. Skoro A4 ma 210 × 297 mm, to jego połowa to A5, czyli 148 × 210 mm. Właśnie ten obszar oznaczono symbolem X. Wymiar 105 × 148 mm odpowiada formatowi A6, więc jest za mały; na rysunku A6 są pokazane jako dwa mniejsze prostokąty nad polem X. Częsty błąd polega na tym, że ktoś zapamięta tylko jedną liczbę 148 i automatycznie wybiera A6, nie sprawdzając drugiego boku. Wymiary 125 × 176 mm oraz 176 × 250 mm należą do serii B, odpowiednio kojarzonej z B6 i B5, a nie do serii A. Seria B też jest używana w druku, na przykład przy książkach, kopertach, opakowaniach albo materiałach specjalnych, ale nie pasuje do tego schematu. Z mojego doświadczenia najlepiej uczyć się formatów przez relacje między nimi: dwa A6 tworzą A5, dwa A5 tworzą A4, a dwa A4 tworzą A3. Dzięki temu mniej się myli numery formatów i łatwiej później poprawnie ustawić projekt w InDesignie, Illustratorze czy Corelu przed wysłaniem do drukarni.