Przed rozpoczęciem kluczowych negocjacji warto opracować strategię określaną jako BATNA. Co to oznacza?
BATNA, czyli Best Alternative to a Negotiated Agreement, odnosi się do najlepszego alternatywnego rozwiązania, jakie możemy osiągnąć, gdy nie uda nam się dojść do porozumienia w negocjacjach. W praktyce oznacza to, że przed rozpoczęciem rozmów warto zdefiniować nasze priorytety oraz możliwe opcje, które pozwolą na zaspokojenie naszych interesów, nawet jeśli negocjacje się nie powiodą. Przykładem może być sytuacja, w której negocjujemy warunki umowy o pracę. Jeśli oferowana pensja jest zbyt niska, naszą BATNA może być oferta z innej firmy, która zapewnia lepsze warunki. Dzięki znajomości BATNA, negocjatorzy mają silniejszą pozycję, ponieważ wiedzą, co mogą zrobić, jeśli negocjacje zakończą się niepowodzeniem. W standardzie negocjacyjnym uznaje się, że przygotowanie BATNA jest kluczowe dla osiągania korzystnych wyników. Zrozumienie własnej BATNA pozwala na lepsze formułowanie oczekiwań i argumentów w trakcie negocjacji, a także na podejmowanie bardziej świadomych decyzji.
W przypadku niepoprawnych odpowiedzi, pojawiają się różne nieporozumienia dotyczące definicji i zastosowania BATNA. Często mylona jest z koncepcją tzw. 'minimimum', co prowadzi do błędnego założenia, że BATNA to jedynie najniższa oferta, na którą można się zgodzić. Takie podejście ogranicza myślenie do jednego, negatywnego punktu widzenia, zamiast uwzględniać szerszy kontekst i alternatywne rozwiązania. Dlaczego? Ponieważ BATNA powinno być traktowane jako narzędzie, które ma na celu nie tyle ustalenie dolnej granicy, co zdefiniowanie najlepszej możliwej opcji, jaką mamy, gdy negocjacje nie przyniosą oczekiwanego rezultatu. Kolejnym błędem jest myślenie, że BATNA to najwyższa oferta, od której rozpoczynamy rozmowy. To koncepcja, która wprowadza w błąd, ponieważ nie uwzględnia potencjalnych rozczarowań i nierealnych oczekiwań, które mogą wyniknąć z takiego podejścia. Również poszukiwanie najlepszego rozwiązania dla obu stron jest mylone z BATNA. To podejście bardziej przypomina strategię win-win i nie odnosi się bezpośrednio do indywidualnych interesów negocjatora. W praktyce, aby efektywnie korzystać z koncepcji BATNA, należy wziąć pod uwagę wszystkie możliwe alternatywy, które mogą wystąpić w przypadku nieosiągnięcia porozumienia, a nie ograniczać się do wyborów narzuconych przez innych uczestników negocjacji.