Składnikiem nadającym farbom lepkość jest
A. spoiwo.
B. wypełniacz.
C. sykatywa.
D. pigment.
Składnikiem nadającym farbie lepkość jest wypełniacz, czyli drobno zmielona substancja mineralna dodawana do wyrobu malarskiego. W praktyce mogą to być np. kreda, talk, kaolin, mączka wapienna albo baryt. Ich zadaniem nie jest głównie barwienie, tylko poprawa właściwości roboczych farby: zagęszczenie, zwiększenie krycia, ograniczenie spływania z pędzla lub wałka oraz nadanie odpowiedniej konsystencji. Dobra farba nie może być ani zbyt rzadka, bo będzie chlapała i tworzyła zacieki, ani za gęsta, bo źle się rozprowadza i zostawia ślady po narzędziu. Moim zdaniem to jedna z tych informacji, które naprawdę przydają się na budowie, bo po samej konsystencji często widać, czy materiał był dobrze przechowywany albo czy nie został przesadnie rozcieńczony. W dobrych praktykach malarskich zawsze miesza się farbę przed użyciem, bo wypełniacze mogą częściowo opadać na dno opakowania. Trzeba też stosować się do karty technicznej producenta, szczególnie przy rozcieńczaniu, bo zmiana lepkości wpływa na krycie, przyczepność i trwałość powłoki.
W farbach łatwo pomylić funkcje poszczególnych składników, bo wszystkie razem tworzą jedną masę malarską i na pierwszy rzut oka trudno je rozdzielić. Spoiwo jest bardzo ważne, ale jego podstawowa rola polega na związaniu składników farby i utworzeniu powłoki po wyschnięciu. To ono odpowiada w dużym stopniu za przyczepność do podłoża, odporność na ścieranie, elastyczność oraz trwałość wymalowania. Nie mówi się jednak, że to właśnie spoiwo nadaje farbie lepkość w sensie technologicznym, choć oczywiście może mieć wpływ na ogólną konsystencję wyrobu. Pigment z kolei odpowiada przede wszystkim za barwę i częściowo za siłę krycia. Biały pigment, na przykład dwutlenek tytanu, bardzo mocno wpływa na krycie, ale nie jest składnikiem dodawanym po to, aby zagęszczać farbę. Częsty błąd polega na tym, że ktoś kojarzy gęstą farbę z dużą ilością koloru, a to nie tak działa. Sykatywa to jeszcze inna sprawa, bo jest dodatkiem przyspieszającym schnięcie, głównie w farbach olejnych i alkidowych. Nie służy do regulowania lepkości, tylko do przyspieszenia procesów utwardzania spoiwa. Składnikiem, który typowo poprawia konsystencję, zwiększa objętość suchej masy i pomaga uzyskać odpowiednią lepkość, jest wypełniacz. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: pigment daje kolor, spoiwo klei i tworzy powłokę, sykatywa przyspiesza schnięcie, a wypełniacz zagęszcza i buduje strukturę farby. To proste rozróżnienie pomaga potem przy ocenie jakości materiału i przy czytaniu kart technicznych producentów.