Do pomiaru sił i naprężeń mechanicznych w zrobotyzowanych stanowiskach służy czujnik
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik robotyk (ELM.07).
Do pomiaru sił i naprężeń mechanicznych w zrobotyzowanych stanowiskach służy czujnik tensometryczny. Jego podstawą jest tensometr, czyli cienka ścieżka przewodząca naklejona na element sprężysty. Pod wpływem siły element się odkształca, ścieżka wydłuża lub skraca, a jej rezystancja zmienia się proporcjonalnie do odkształcenia.
Reguła do zapamiętania: tensometr zamienia odkształcenie na zmianę rezystancji, a mostek pomiarowy zamienia ją na napięcie. Na tej zasadzie działają belki tensometryczne w wagach i czujniki siły w chwytakach robotów.
W robotyce czujniki siły i momentu montuje się między kiścią a chwytakiem, aby robot mógł kontrolować nacisk przy montażu, szlifowaniu czy pracy obok człowieka.
Każda z błędnych odpowiedzi to czujnik, który wykrywa obecność lub odległość obiektu, a nie siłę. Czujnik kontaktronowy ma styki w szklanej rurce, które zamykają się pod wpływem pola magnetycznego. Daje tylko sygnał dwustanowy, na przykład o położeniu tłoka siłownika z magnesem.
Czujnik pojemnościowy reaguje na zbliżenie obiektu, który zmienia pojemność elektryczną w jego polu. Wykrywa na przykład poziom granulatu w zbiorniku albo obecność elementu na taśmie. Czujnik ultradźwiękowy mierzy odległość na podstawie czasu powrotu fali dźwiękowej odbitej od przeszkody. Żaden z nich nie zamienia naprężenia ani odkształcenia na sygnał elektryczny.
Prawidłowy jest czujnik tensometryczny. Tylko on zamienia odkształcenie elementu pod wpływem siły na mierzalną zmianę rezystancji.
Przy doborze czujnika zawsze ustal najpierw wielkość fizyczną, którą trzeba zmierzyć, a dopiero potem zasadę działania.