Na tabliczce znamionowej silnika o mocy PN = 20 kW, oznaczono rodzaj pracy: S3 40%. Oznacza to, że przy 10-minutowym cyklu pracy może pracować obciążony
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik robotyk (ELM.07).
Oznaczenie S3 40% przy 10-minutowym cyklu oznacza, że silnik może pracować obciążony mocą znamionową przez 4 minuty, a następnie musi być wyłączony przez 6 minut. Rodzaj pracy S3 to praca przerywana, a liczba w procentach to względny czas pracy, czyli udział czasu obciążenia w całym cyklu.
Reguła do zapamiętania: czas obciążenia = względny czas pracy × czas cyklu. Tutaj 40% z 10 minut daje 4 minuty pracy z mocą znamionową 20 kW, a pozostałe 6 minut to postój, w czasie którego silnik stygnie.
Taki rodzaj pracy mają na przykład napędy dźwignic czy manipulatorów, które pracują cyklicznie. Silnika S3 nie wolno obciążać ciągle mocą znamionową, bo się przegrzeje.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu to odczytanie 40% jako ułamka mocy zamiast ułamka czasu. Odpowiedź o pracy z 40% mocy znamionowej przez 10 minut opisuje coś innego: w oznaczeniu S3 procent odnosi się do czasu pracy w cyklu, a w czasie pracy silnik oddaje pełną moc znamionową.
Wariant z mocą 8 kW przez 4 minuty i 12 kW przez 6 minut miesza oba pojęcia - dzieli 20 kW w proporcji 40/60, a przecież silnik w czasie postoju nie pracuje wcale. Z kolei praca z mocą znamionową przez 10 minut i 10 minut postoju to cykl 20-minutowy z udziałem pracy 50%, czyli nie pasuje ani do czasu cyklu, ani do oznaczenia 40%.
Prawidłowa jest praca z mocą znamionową przez 4 minuty i wyłączenie na 6 minut. Wynika to z pomnożenia 40% przez 10-minutowy czas cyklu.
Zapamiętaj: w oznaczeniu rodzaju pracy procent zawsze dotyczy czasu, nigdy mocy.