Jaką wartość należy wpisać w ostatnią kolumnę opisującą procent odłowionych ryb?
| OBSADA | ODŁÓW | Procent odłowionych ryb [%] | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| szt. | kg | masa g/szt. | na 1 ha | szt. | kg | masa g/szt. | na 1 ha | |||
| szt. | kg | szt. | kg | |||||||
| 2000 | 500 | 250 | 1000 | 250 | 1700 | 2040 | 1200 | 850 | 1020 | ? |
W ostatniej kolumnie trzeba wpisać 85%, bo chodzi o procent odłowionych ryb liczony od liczby sztuk wpuszczonych do stawu, a nie od masy. W księdze stawowej porównuje się obsadę 2000 szt. z odłowem 1700 szt. Rachunek jest prosty: 1700 / 2000 × 100% = 85%. To w praktyce oznacza przeżywalność, czyli jaka część obsady została odzyskana przy odłowie. Moim zdaniem to jedna z ważniejszych liczb w gospodarce stawowej, bo szybko pokazuje, czy w stawie nie było za dużych strat przez choroby, drapieżniki, przyduchę, błędy w żywieniu albo złą jakość wody. Masa ryb wzrosła z 500 kg do 2040 kg, ale to opisuje przyrost biomasy, nie procent odłowionych sztuk. Dobra praktyka wypełniania księgi stawowej jest taka, żeby osobno analizować liczbę ryb, masę całkowitą, średnią masę osobniczą i wydajność z 1 ha. Dzięki temu nie miesza się przeżywalności z produkcją, a to niestety często się zdarza.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo w tabeli są jednocześnie sztuki, kilogramy, masa jednej ryby oraz przeliczenie na 1 ha. Procent odłowionych ryb nie jest jednak liczony z masy całkowitej ani z wydajności hektarowej, tylko z liczby ryb, które udało się odłowić w stosunku do liczby ryb obsadzonych. Skoro do stawu wpuszczono 2000 szt., a przy odłowie uzyskano 1700 szt., to wynik wynosi 85%. Wartość 75% mogłaby wynikać z niedokładnego odejmowania strat albo z intuicyjnego zaokrąglania, ale nie ma oparcia w danych z tabeli. Wartość 80% też wygląda jak szybkie oszacowanie, lecz przy dokumentacji produkcji stawowej nie powinno się tak liczyć na oko. Z kolei 92% może pojawić się, gdy ktoś zacznie mieszać masę odłowu, przyrost jednostkowy albo dane z kolumny na 1 ha, a to już zmienia sens wskaźnika. Procent odłowionych ryb to w praktyce wskaźnik przeżywalności obsady. Masa 2040 kg mówi, że ryby dobrze przyrosły, średnio do 1200 g/szt., ale nie mówi bezpośrednio, jaki procent sztuk przetrwał do odłowu. W dobrej gospodarce stawowej takie rozdzielenie jest bardzo ważne, bo inne decyzje podejmuje się przy niskiej przeżywalności, a inne przy słabym przyroście masy. Z mojego doświadczenia, najbezpieczniej zawsze zaczynać od pytania: czy liczę sztuki, czy kilogramy? Tutaj liczymy sztuki.