Płodność osobnicza (absolutna) samicy pstrąga tęczowego to
Płodność osobnicza, nazywana też płodnością absolutną samicy, oznacza liczbę jaj dojrzewających w jajnikach przed tarłem. W przypadku pstrąga tęczowego chodzi więc o biologiczny potencjał rozrodczy konkretnej samicy, zanim ikra zostanie wytarta, zapłodniona i oceniona pod kątem jakości. To ważne rozróżnienie, bo w praktyce wylęgarniczej nie każda komórka jajowa kończy jako zdrowa zapłodniona ikra. Część jaj może być niedojrzała, przejrzała, uszkodzona przy pozyskiwaniu albo po prostu słabej jakości. Dlatego dobra praktyka hodowlana polega na ocenie dojrzałości tarlaków, delikatnym obchodzeniu się z samicami, prowadzeniu ewidencji pochodzenia i wyników tarła. Moim zdaniem to jedno z podstawowych pojęć, bo pozwala planować produkcję materiału zarybieniowego: ile samic trzeba przygotować, ile aparatów inkubacyjnych będzie potrzebne i jakiego wyniku wylęgu można realnie oczekiwać. Płodność absolutną odróżnia się od płodności względnej, czyli liczby jaj przypadającej na jednostkę masy ciała samicy, najczęściej szt./kg.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka pojęć używanych w rozrodzie ryb łososiowatych. Płodność osobnicza, czyli absolutna, nie jest liczbą jaj uzyskanych po zapłodnieniu ani wynikiem końcowym pracy w wylęgarni. To warto zapamiętać, bo w dokumentacji hodowlanej rozdziela się potencjał rozrodczy samicy od efektów technicznych tarła i inkubacji. Jeżeli mówimy o jajach pozyskanych od samicy po odliczeniu strat w zapłodnieniu, to wchodzimy już w ocenę skuteczności zapłodnienia, jakości mleczka, jakości ikry, warunków mieszania gamet i dalszej inkubacji. To nie jest czysta płodność absolutna, tylko raczej wynik technologiczny rozrodu. Tak samo określenie ilość ikry pozyskanej sztucznie jest zbyt ogólne. Ilość może oznaczać masę, objętość albo liczbę, a samo sztuczne pozyskanie ikry nie definiuje płodności biologicznej samicy. W praktyce pstrągarskiej można odcisnąć ikrę od samicy, ale wynik zależy także od terminu tarła, stresu, kondycji ryby i sposobu manipulacji. Natomiast liczba jaj na jednostkę masy ciała to płodność względna, często podawana jako szt./kg masy samicy. To bardzo przydatny wskaźnik do porównywania samic różnej wielkości, ale nie odpowiada definicji płodności osobniczej. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś utożsamia wszystko, co dotyczy ikry, z jednym pojęciem. A w rozrodzie trzeba precyzyjnie oddzielać: ile jaj samica wytworzyła w jajnikach, ile udało się pozyskać, ile zapłodnić i ile ostatecznie dało zdrowy wylęg.