Ile wynosi całkowity koszt przewozu 28 ton ładunku w wagonie czteroosiowym na odległość 423 km?
Tabela opłat podstawowych (w zł) dla przesyłek przewożonych w wagonie 2-osiowym stosowana w komunikacji krajowej i międzynarodowej
| Odległość w km do | Opłata podstawowa w zł |
|---|---|
| 90 | 1 133 |
| 140 | 1 224 |
| 190 | 1 330 |
| 240 | 1 400 |
| 290 | 1 600 |
| 340 | 1 800 |
| 390 | 2 000 |
| 440 | 2 400 |
| 490 | 3 111 |
| 540 | 3 450 |
Wagon więcej niż 3-osiowy
| Masa przesyłki do (ton) | Współczynniki korygujące |
|---|---|
| 20 | 1,00 |
| 21 | 1,24 |
| 22 | 1,28 |
| 23 | 1,26 |
| 24 | 1,30 |
| 25 | 1,34 |
| 26 | 1,38 |
| 27 | 1,40 |
| 28 | 1,44 |
| 29 | 1,47 |
| 30 | 1,50 |
| 31 | 1,54 |
A. 2 880 zł
B. 3 456 zł
C. 2 000 zł
D. 2 400 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2016 (arkusz A.29-X-16.05).
W tym zadaniu kluczowe są dwa odczyty z tabeli: odległość taryfowa oraz współczynnik dla wagonu więcej niż 3-osiowego. Przewóz jest na 423 km, więc z tabeli opłat podstawowych nie wybiera się 390 km, tylko najbliższy wyższy przedział, czyli do 440 km. Dla tego przedziału opłata podstawowa wynosi 2 400 zł. Następnie trzeba uwzględnić, że ładunek jedzie wagonem czteroosiowym, czyli wagonem więcej niż 3-osiowym. Masa przesyłki wynosi 28 ton, więc współczynnik korygujący z drugiej tabeli to 1,44. Obliczenie wygląda tak: 2 400 × 1,44 = 3 456 zł. To jest całkowity koszt przewozu. W praktyce transportowej takie zaokrąglanie do wyższego przedziału odległości jest normalne w taryfach, bo przewoźnik rozlicza usługę według stawek przedziałowych, a nie zawsze co do jednego kilometra. Moim zdaniem to dobre ćwiczenie, bo pokazuje typową pracę spedytora albo technika transportu: najpierw poprawny wybór tabeli, potem dopiero liczenie. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby zawsze sprawdzić jednocześnie parametry przesyłki, środek transportu i zakres taryfowy, bo pominięcie jednego z tych elementów daje całkiem inną cenę.
W tym obliczeniu najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś zatrzymuje się na samej opłacie podstawowej z tabeli albo wybiera niewłaściwy przedział odległości. Dla 423 km nie wolno przyjąć stawki do 390 km, ponieważ 423 km przekracza ten zakres. W taryfach transportowych zwykle stosuje się zasadę wyboru przedziału obejmującego daną wartość, czyli w tym przypadku trzeba przejść do pozycji do 440 km. Stąd opłata podstawowa wynosi 2 400 zł, a nie 2 000 zł. Sama kwota 2 400 zł też nie jest jeszcze kosztem końcowym, bo tabela podstawowa dotyczy wagonu 2-osiowego, a w zadaniu wyraźnie podano wagon czteroosiowy. Trzeba więc zastosować współczynnik korygujący dla wagonu więcej niż 3-osiowego. Przy masie 28 ton współczynnik wynosi 1,44. Dopiero przemnożenie 2 400 × 1,44 daje 3 456 zł. Wynik 2 880 zł mógłby wynikać z użycia złego współczynnika, na przykład 1,20, albo z uproszczonego podejścia bez dokładnego sprawdzenia tabeli masy. W pracy transportowej takie skróty są ryzykowne, bo koszt przewozu wpływa na ofertę, marżę i rozliczenie z klientem. Z mojego doświadczenia najlepiej robić to zawsze w kolejności: najpierw odległość i opłata bazowa, potem typ wagonu, masa przesyłki i dopiero na końcu mnożenie przez właściwy współczynnik. Niby proste, ale właśnie tu łatwo o małą pomyłkę, która robi dużą różnicę w cenie.