Symbol przedstawiony na rysunku oznacza zwrotnicę, czyli element pasywny służący do łączenia lub rozdzielania sygnałów z różnych pasm częstotliwości. Ten charakterystyczny znak w kształcie litery „Y” w prostokącie jest dość typowy w schematach instalacji RTV-SAT, szczególnie zgodnych z praktyką stosowaną w branży telekomunikacyjnej i instalatorskiej. Zwrotnica pozwala np. połączyć sygnał z anteny naziemnej DVB-T z sygnałem z anteny satelitarnej i dalej puścić to jednym kablem koncentrycznym do gniazda abonenckiego. Z mojego doświadczenia, w większych instalacjach zbiorczych (SMATV, RTV-SAT w blokach) zwrotnice są wręcz kluczowym elementem całej topologii: umożliwiają prawidłowe wydzielenie toru SAT, TV i czasem jeszcze radia FM czy DAB+, przy zachowaniu odpowiedniego dopasowania impedancji 75 Ω. Dobrą praktyką jest stosowanie zwrotnic opisywanych pasmem, np. 5–68 MHz, 87–108 MHz, 174–230 MHz, 470–862 MHz, żeby dokładnie wiedzieć, które wejście odpowiada za jakie zakresy częstotliwości. Zwrotnice projektuje się tak, żeby minimalizować tłumienie w paśmie roboczym i zapewnić duże tłumienie zaporowe poza nim, co ogranicza zakłócenia między torami. W instalacjach zgodnych z normami PN-EN 50083 czy serią EN 60728 zwraca się uwagę na właściwy dobór zwrotnic do poziomu sygnału, liczby odbiorników i topologii (magistrala, gwiazda, mieszana). Moim zdaniem warto już na etapie czytania schematu od razu kojarzyć ten symbol z funkcją „łączenia różnych pasm w jeden kabel” – to potem bardzo ułatwia diagnozowanie usterek, np. gdy nie działa tylko SAT, a DVB-T jest w porządku, często pierwszym podejrzanym jest właśnie zwrotnica albo jej niewłaściwe podłączenie.
Na schematach instalacji RTV-SAT wiele symboli wygląda do siebie dość podobnie i łatwo się pomylić, szczególnie gdy patrzy się tylko na ramkę i linię sygnałową, a nie na szczegółowy znak w środku. Ten konkretny symbol, z kształtem przypominającym literę „Y” w prostokącie, nie oznacza ani zwykłego filtra, ani gniazda, ani wzmacniacza, chociaż wszystkie te urządzenia faktycznie często pojawiają się w tych samych rysunkach. Filtr w instalacjach TV ma zwykle symbol sugerujący selektywność częstotliwościową: bywa rysowany jako prostokąt z opisem pasma, czasem z ukośnymi liniami lub innym oznaczeniem sugerującym odcięcie określonych częstotliwości. Jego rola to przepuszczanie wybranego zakresu częstotliwości i tłumienie reszty, ale nie łączenie kilku torów w jeden. Zwrotnica natomiast łączy różne pasma lub tory sygnałowe w jedną linię, przy czym każde wejście obsługuje inne pasmo, a całość jest tak zaprojektowana, żeby sygnały się nie „gryzły” między sobą. Gniazdo abonenckie RTV-SAT na schematach jest oznaczane inaczej, zwykle jako element końcowy z wyraźnym symbolem wyjść TV, R, SAT albo chociaż graficznym znakiem punktu odbioru. W praktyce gniazdo nie sumuje sygnałów, tylko je rozdziela i udostępnia użytkownikowi – jest końcówką instalacji, a nie elementem aktywnego kształtowania toru częstotliwościowego. Wzmacniacz z kolei ma charakterystyczny symbol z trójkątem lub prostokątem z zaznaczonym kierunkiem wzmocnienia i często opisany jest parametrami wzmocnienia w dB. Co ważne, wzmacniacz podnosi poziom sygnału, ale nie pełni funkcji selektywnego sumowania pasm z kilku wejść jak zwrotnica. Typowy błąd myślowy polega na tym, że jeśli na schemacie widzimy prostokąt na przewodzie koncentrycznym, to od razu zakładamy, że to wzmacniacz albo filtr, bo „coś robi z sygnałem”. W praktyce trzeba patrzeć na detale oznaczenia: kształt „Y” jednoznacznie sugeruje rozgałęzienie/łączenie torów. Dobre praktyki w czytaniu dokumentacji mówią, żeby zawsze kojarzyć symbol z funkcją: filtr – selekcja, wzmacniacz – podbicie poziomu, gniazdo – punkt dostępu, zwrotnica – sumowanie lub rozdzielanie pasm. Jeśli pomylimy zwrotnicę z filtrem lub wzmacniaczem, to przy projektowaniu lub naprawie instalacji łatwo doprowadzić do złego doboru urządzeń, niewłaściwego poziomu sygnału albo wzajemnego zakłócania się torów TV, SAT i radia.
