Który z przedstawionych na ilustracjach przyrządów należy zastosować do sprawdzenia prędkości przepływu powietrza w suszarniach do drewna?
A. Przyrząd III.
B. Przyrząd IV.
C. Przyrząd I.
D. Przyrząd II.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz A.50-SG-22.01).
Do sprawdzania prędkości przepływu powietrza w suszarniach do drewna stosuje się przyrząd III, czyli anemometr, często nazywany też wiatromierzem. To jest właściwy wybór, bo w suszarni nie wystarczy znać tylko temperaturę albo wilgotność powietrza. Bardzo ważne jest, czy powietrze faktycznie przepływa między warstwami tarcicy z odpowiednią prędkością. Zbyt wolny przepływ powoduje nierównomierne suszenie, zawilgocone miejsca w stosie i ryzyko sinizny albo pleśni. Zbyt szybki przepływ może z kolei zwiększać naprężenia, przesuszać powierzchnię i prowadzić do pęknięć. W praktyce pomiar wykonuje się w kilku punktach komory, najlepiej przy ustabilizowanej pracy wentylatorów i zamkniętych drzwiach suszarni. Moim zdaniem to jeden z tych pomiarów, które wyglądają prosto, ale mocno wpływają na jakość całej partii drewna. Dobra praktyka branżowa to używanie sprawnego, okresowo wzorcowanego anemometru oraz zapisywanie wyników w dokumentacji procesu suszenia. Dzięki temu można porównać, czy obieg powietrza jest równomierny, czy deflektory i wentylatory pracują poprawnie, no i czy program suszenia ma sens dla danego gatunku i grubości materiału.
W tym pytaniu łatwo pomylić przyrządy, bo w suszarni do drewna kontroluje się kilka parametrów naraz: temperaturę, wilgotność względną powietrza, wilgotność drewna oraz właśnie prędkość przepływu powietrza. Do pomiaru tej ostatniej wielkości potrzebny jest anemometr, czyli przyrząd III. Jeżeli ktoś wybiera inny przyrząd, to zwykle wynika to z założenia, że każdy miernik używany w suszarni nadaje się do oceny pracy komory. A tak nie jest. Termometr pokaże temperaturę, higrometr lub psychrometr pomoże określić wilgotność powietrza, a wilgotnościomierz do drewna służy do oceny zawartości wody w materiale. Żaden z nich nie odpowie jednak na pytanie, czy powietrze przemieszcza się z właściwą prędkością przez stos tarcicy. W praktyce technologicznej ma to duże znaczenie, bo nawet dobrze ustawiona temperatura i wilgotność nie zapewnią poprawnego suszenia, jeśli wentylatory nie wymuszają równomiernego obiegu. Typowy błąd myślowy polega też na patrzeniu tylko na wygląd przyrządu, a nie na jego funkcję pomiarową i jednostkę. Prędkość przepływu powietrza podaje się zwykle w m/s, więc szukamy urządzenia przeznaczonego właśnie do takiego pomiaru. Z mojego doświadczenia, w szkolnych pytaniach zawodowych warto zawsze połączyć parametr z konkretnym narzędziem: temperatura z termometrem, wilgotność z higrometrem lub wilgotnościomierzem, a ruch powietrza z anemometrem. Takie rozróżnienie jest zgodne z dobrą praktyką obsługi suszarni i kontroli procesu technologicznego.