Kwalifikacja: CES.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu szklarskiego

Sprawa z wtrąceniami w szkle jest dość podchwytliwa, bo można łatwo się pomylić, myląc różne typy wad. Smuga to zupełnie inny rodzaj defektu szkła – są to takie podłużne, lekko faliste linie, które powstają w wyniku nierównomiernego rozprowadzenia masy szklanej. Smuga nie jest ciałem stałym, tylko raczej niejednorodnością o innym współczynniku załamania światła, co daje efekt wizualny, ale nie są to czarne ziarenka czy płatki. Pęcherz natomiast to zamknięta w szkle bańka powietrza albo innych gazów, która przybiera zwykle okrągły lub owalny kształt. Pęcherze mogą być widoczne gołym okiem, ale nigdy nie mają barwy czarnej ani nie przybierają postaci ziaren czy płatków, więc trudno je pomylić z wtrąceniami żelazistymi. Węzeł to już w ogóle inna bajka – w szklarstwie ten termin określa miejsca, gdzie w masie szklanej doszło do połączenia dwóch strumieni szkła o różnej lepkości, co tworzy takie miejscowe zgrubienia lub niedoskonałości, ale nie jest to typowe wtrącenie, tylko efekt procesu formowania. Często spotykałem się z tym, że osoby nowe w zawodzie mylą te pojęcia, bo wszystkie są wadami wizualnymi, ale ich pochodzenie i wygląd są zupełnie odmienne. W praktyce produkcji szkła bardzo ważne jest umieć te wady klasyfikować, bo od tego zależy, jakie działania naprawcze podejmie się na linii produkcyjnej. Moim zdaniem największym błędem jest sugerowanie się tylko wyglądem powierzchniowym bez analizy składu i pochodzenia wady. Wtrącenia takie jak zendra najłatwiej rozpoznawać poprzez ich kolor (czarny, metaliczny) i nieregularny kształt, a także przez powiązanie z używanym sprzętem czy surowcem. Dlatego dobre praktyki branżowe zalecają regularną inspekcję narzędzi, oczyszczanie wsadu oraz monitoring parametrów procesu, żeby zminimalizować ryzyko powstawania tego typu wad. Warto o tym pamiętać podczas każdej kontroli jakości.