Jaką jednostkową wydajność topienia powinien posiadać piec szklarski o powierzchni topliwnej 36 m², jeżeli zasila on maszynę formującą wyroby o masie 1,5 kg z wydajnością 20 szt./min?
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik technologii szkła (CES.04).
Piec powinien mieć jednostkową wydajność topienia 1200 kg/(m² · 24h). Maszyna pobiera 1,5 kg × 20 szt./min = 30 kg masy na minutę. Doba ma 1440 minut, więc dobowe zapotrzebowanie wynosi 30 × 1440 = 43 200 kg. Po podzieleniu przez powierzchnię topliwą 36 m² otrzymujesz 1200 kg/(m² · 24h).
Jednostkowa wydajność topienia mówi, ile kilogramów szkła piec wytapia w ciągu doby z każdego metra kwadratowego powierzchni topliwej. Pozwala porównywać piece różnej wielkości i oceniać, czy dany piec nadąży za maszynami formującymi.
Reguła do zapamiętania: najpierw licz dobową masę pobieranego szkła, a potem dziel ją przez powierzchnię topliwą. Pilnuj jednostek czasu - wydajność maszyny podana na minutę musi zostać przeliczona na dobę.
Każda z błędnych odpowiedzi to typowy efekt pomyłki w przeliczaniu czasu. 600 kg/(m² · 24h) wychodzi, gdy weźmie się pod uwagę tylko 12 godzin pracy zamiast pełnej doby - piec o takiej wydajności nie nadążyłby za maszyną pracującą bez przerwy.
2400 i 3600 kg/(m² · 24h) to wartości dwu- i trzykrotnie zawyżone. Mogą wyniknąć z pomylenia mnożników, np. policzenia 48 lub 72 godzin zamiast 24, albo z pominięcia dzielenia przez całą powierzchnię topliwą. Piec projektowany na taką wydajność byłby dla tej maszyny przewymiarowany.
Prawidłowa jest wartość 1200 kg/(m² · 24h). Sprawdź tok rachunku: 1,5 kg razy 20 sztuk daje 30 kg na minutę, razy 1440 minut doby to 43 200 kg, a 43 200 : 36 = 1200. W zadaniach z wydajnością zawsze sprowadzaj wszystkie dane do tej samej jednostki czasu, zanim zaczniesz dzielić.