Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: CES.04 - Organizacja procesów wytwarzania wyrobów ze szkła

Zawód: Technik technologii szkła

Kategorie: Surowce szklarskie i zestaw

Jaką ilość potażu, zawierającego 70% tlenku potasu, należy wprowadzić do zestawu szklarskiego na 100 kg szkła, aby zawartość K₂O w szkle wynosiła 3,5%?

A. 1,5 kg
Źle. 1,5 kg potażu zawiera tylko 1,05 kg K₂O, a potrzeba 3,5 kg.
B. 7,5 kg
Źle. 7,5 kg potażu wniosłoby 5,25 kg K₂O, czyli wyraźnie więcej niż wymagane 3,5%.
C. 5,0 kg
Dobrze. 3,5 kg K₂O : 0,70 = 5,0 kg potażu, a sprawdzenie 5,0 × 0,70 = 3,5 kg się zgadza.
D. 3,0 kg
Źle. 3,0 kg potażu da 2,1 kg K₂O - za mało, aby szkło zawierało 3,5% tlenku potasu.

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik technologii szkła (CES.04).

Do zestawu trzeba wprowadzić 5,0 kg potażu. Na 100 kg szkła zawartość K₂O ma wynosić 3,5%, czyli 3,5 kg tlenku potasu. Potaż zawiera 70% K₂O, więc potrzebna masa surowca to 3,5 kg : 0,70 = 5,0 kg.

Mechanizm jest prosty: surowiec nie jest czystym tlenkiem, tylko jego nośnikiem, dlatego trzeba go wziąć więcej niż wynosi potrzebna ilość tlenku. Reszta masy potażu, głównie dwutlenek węgla, ulatnia się podczas topienia i nie przechodzi do szkła.

Reguła do zapamiętania: masa surowca = masa tlenku w szkle podzielona przez udział tego tlenku w surowcu (jako ułamek). Sprawdzenie: 5,0 kg × 0,70 = 3,5 kg K₂O. Tego samego sposobu używa się dla sody, wapienia czy boraksu przy obliczaniu receptury zestawu.

Najczęstszy błąd w tym zadaniu to pomnożenie zamiast podzielenia przez zawartość tlenku. 3,5 kg × 0,70 daje około 2,45 kg - z tak małej ilości potażu szkło dostałoby za mało K₂O. Wartość 3,0 kg również jest za mała, bo zawiera tylko 2,1 kg tlenku potasu, a 1,5 kg - zaledwie nieco ponad 1 kg.

Wynik 7,5 kg bierze się zwykle z pomylenia proporcji lub dodania czegoś „na zapas”. Taka ilość potażu wniosłaby 5,25 kg K₂O, czyli wyraźnie więcej niż zakładane 3,5%, i zmieniła właściwości szkła.

Prawidłowy jest wynik 5,0 kg. Zawsze zacznij od policzenia, ile tlenku potrzeba w gotowym szkle, a potem podziel tę wartość przez jego udział w surowcu. Na koniec sprawdź wynik mnożeniem: masa surowca razy zawartość tlenku musi dać wymaganą masę tlenku.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja