Na podstawie fragmentu instrukcji obsługi wanny szklarskiej określ maksymalną temperaturę w części wyrobowej pieca.
| Mierzony parametr | Wielkość parametru | Miejsce pomiaru | Przyrząd pomiarowy |
|---|---|---|---|
| Temperatura | 1370±20 °C | Część topliwa | Ardometr |
| Temperatura | 1100±20 °C | Część wyrobowa | Termopara Pt-Rh-Pt |
| Temperatura | 800 °C | Komory gazowe | Termopara Ni-Cr-Ni |
| Temperatura | 800 °C | Komory powietrzne | Termopara Ni-Cr-Ni |
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik technologii szkła (CES.04).
Maksymalna temperatura w części wyrobowej wynosi 1120 °C. W tabeli dla części wyrobowej podano wartość 1100±20 °C, a górna granica tolerancji to wartość nominalna powiększona o odchyłkę: 1100 + 20 = 1120 °C.
Zapis z plusem-minusem oznacza dopuszczalny przedział pracy. Tutaj temperatura może się wahać od 1080 °C do 1120 °C i nadal jest zgodna z instrukcją. Wartość minimalną liczy się przez odjęcie odchyłki, maksymalną - przez jej dodanie.
Część wyrobowa jest chłodniejsza od topliwej, bo masa po wytopieniu i sklarowaniu musi zgęstnieć do lepkości odpowiedniej do formowania. Dlatego temperaturę mierzy się tam termoparą i pilnuje, aby nie wyszła poza przedział z instrukcji - zbyt gorąca masa jest za rzadka do formowania, a zbyt zimna za gęsta.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu to odczytanie złej wartości z przedziału albo złego wiersza tabeli. 1080 °C to dolna granica tolerancji dla części wyrobowej, czyli temperatura minimalna, a nie maksymalna. 1100 °C to wartość nominalna bez uwzględnienia odchyłki - pytanie dotyczy jednak największej dopuszczalnej temperatury.
1350 °C nie pasuje do części wyrobowej w ogóle. Tak wysoka temperatura dotyczy części topliwej, opisanej w pierwszym wierszu jako 1370±20 °C, i to akurat jej dolna granica. Wybór tej liczby bierze się zwykle z pomylenia stref pieca.
Prawidłowa jest wartość 1120 °C. Najpierw znajdź wiersz z miejscem pomiaru „Część wyrobowa”, potem odczytaj zapis 1100±20 °C, a górną granicę policz jako 1100 + 20. Ten sam sposób stosuje się przy każdym parametrze podanym z tolerancją: wartość nominalna plus odchyłka to maksimum, wartość nominalna minus odchyłka to minimum.