Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: CES.04 - Organizacja procesów wytwarzania wyrobów ze szkła

Zawód: Technik technologii szkła

Kategorie: Hartowanie i obróbka wykańczająca Właściwości szkła i badania laboratoryjne

Która właściwość szkła ułatwia przeprowadzenie procesu zatapiania obrzeży wyrobów szklanych?

A. Mała dwójłomność.
Źle. Mała dwójłomność świadczy o niewielkich naprężeniach w szkle - nie ma związku z kształtowaniem brzegu w płomieniu.
B. Niska wytrzymałość mechaniczna.
Źle. Niska wytrzymałość byłaby wadą - krawędź łatwiej by się wyszczerbiała, a zatapianie ma ją wygładzić i wzmocnić.
C. Duże napięcie powierzchniowe.
Dobrze. Napięcie powierzchniowe w rozmiękczonym szkle zmniejsza powierzchnię i samo zaokrągla ostrą krawędź.
D. Wysoka gęstość.
Źle. Gęstość wpływa na masę i np. połysk szkła, ale nie zaokrągla rozmiękczonej krawędzi.

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik technologii szkła (CES.04).

Zatapianie obrzeży ułatwia duże napięcie powierzchniowe szkła. Gdy płomień rozgrzewa ostrą krawędź wyrobu, np. szklanki po odcięciu kołpaka, szkło mięknie, a napięcie powierzchniowe dąży do zmniejszenia powierzchni i samo zaokrągla krawędź.

Dzięki temu ostra, nierówna krawędź po opękaniu zamienia się w gładki, zaokrąglony brzeg, bez szlifowania. Proces wymaga dobrania temperatury i czasu ogrzewania: za mało ciepła i krawędź pozostanie ostra, za dużo i brzeg może się zdeformować.

Reguła do zapamiętania: napięcie powierzchniowe działa na rozmiękczone szkło tak samo jak na kroplę cieczy - wygładza i zaokrągla. Z tego samego zjawiska korzysta się przy polerowaniu ogniowym, kiedy krótkie ogrzanie powierzchni usuwa drobne nierówności i przywraca połysk.

Problem z tym pytaniem najczęściej wynika z wybierania właściwości, które brzmią „technicznie”, ale nie mają związku z kształtowaniem krawędzi. Wysoka gęstość decyduje o masie wyrobu i np. połysku szkła ołowiowego, ale nie powoduje zaokrąglania się zmiękczonej krawędzi.

Mała dwójłomność oznacza, że w szkle jest niewiele naprężeń - to cecha ważna przy ocenie odprężenia, sprawdzana polaryskopem. Nie wpływa ona na to, jak brzeg zachowuje się w płomieniu.

Niska wytrzymałość mechaniczna byłaby wręcz wadą: krawędź łatwiej by się wyszczerbiała i pękała. Zatapianie ma właśnie ograniczyć takie ryzyko przez wygładzenie brzegu.

Prawidłowe jest duże napięcie powierzchniowe. To ono w rozmiękczonym szkle ściąga materiał i zaokrągla ostrą krawędź, tak że brzeg staje się gładki i bezpieczny dla użytkownika.

To samo zjawisko widać przy polerowaniu ogniowym, gdy krótkie ogrzanie wygładza powierzchnię wyrobu.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja