Do sprawdzenia świeżości jaj należy użyć
Owoskop to specjalistyczne urządzenie, które służy właśnie do oceny świeżości jaj. Moim zdaniem to jedno z najprostszych i jednocześnie najpewniejszych narzędzi w pracy technologa żywności czy w przetwórstwie jaj. Działanie polega na prześwietlaniu jaj światłem, zazwyczaj żarówką umieszczoną w obudowie owoskopu. Dzięki tej metodzie można łatwo zauważyć różnego rodzaju nieprawidłowości – na przykład przemieszczone żółtko, zbyt duża komora powietrzna, pęknięcia skorupki albo obecność plam krwi czy zarodków. Z mojego doświadczenia wynika, że obecnie praktycznie w każdej profesjonalnej pakowalni jaj owoskop stanowi podstawowe wyposażenie. To urządzenie pozwala szybko i skutecznie odsiewać jaja nieświeże, które nie powinny trafiać do konsumenta. W branży spożywczej obowiązuje też zasada, że zawsze należy sprawdzić surowiec przed dalszym przetworzeniem – i tutaj owoskop jest niezastąpiony. Co ciekawe, w domowych warunkach czasem stosuje się świecenie jaj latarką, ale to wersja uproszczona. Profesjonalny owoskop daje jednak dużo dokładniejszy rezultat. Warto wiedzieć, że regularne korzystanie z tej metody pozwala też ograniczyć reklamacje i poprawić ogólną jakość wyrobu końcowego, co przy produkcji hurtowej ma ogromne znaczenie.
W tej grupie odpowiedzi pojawiają się urządzenia, które choć mogą brzmieć fachowo, w rzeczywistości nie mają nic wspólnego z oceną świeżości jaj. Faringraf to przyrząd używany głównie w laboratoriach do badania właściwości reologicznych ciasta – analizuje plastyczność oraz elastyczność, więc dotyczy przede wszystkim mąki i produktów zbożowych, a nie jaj. Amylograf z kolei służy do oceniania przebiegu kleikowania skrobi – wykorzystuje się go w ocenie jakości mąki, zwłaszcza pszennej i żytniej, mierząc tzw. liczbę amylograficzną. Naprawdę trudno byłoby zastosować go w jakimkolwiek etapie kontroli jakości jaj, nawet teoretycznie. Znakownica natomiast służy do znakowania, czyli nanoszenia nadruków lub oznaczeń na powierzchnię jaj – jest wykorzystywana do umieszczania daty zniesienia, kodu producenta czy klasy wagowej. Nie sprawdza świeżości, tylko pomaga identyfikować produkt na rynku. Moim zdaniem, częstym powodem wyboru tych opcji jest skojarzenie sprzętu laboratoryjnego z ogólną kontrolą jakości; jednak tylko owoskop umożliwia realną, szybką i bezpośrednią ocenę świeżości przez prześwietlenie jaj. Warto pamiętać, że profesjonalna kontrola jakości polega na precyzyjnym dobraniu narzędzi do specyfiki surowca i celu badania, a błędne przypisanie zastosowania urządzeń świadczy o braku znajomości praktyki branżowej. Takie pomyłki są typowe zwłaszcza wśród osób, które nie miały okazji zetknąć się bezpośrednio z procesami technologicznymi w przemyśle jajczarskim lub spożywczym.