Kwalifikacja: SPC.07 - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych
Zawód: Technik technologii żywności
Kategorie: Maszyny i urządzenia Analiza i kontrola jakości
Eksykatory stosuje się w laboratorium w celu
Odpowiedzi
Informacja zwrotna
Prawidłowo, eksykator to w laboratorium przede wszystkim sprzęt do przechowywania próbek i materiałów wrażliwych na wilgoć. Jest to szczelne naczynie, zazwyczaj szklane lub z tworzywa, w którego dolnej części umieszcza się środek suszący, tzw. desykant (np. żel krzemionkowy, CaCl₂, bezwodny CaSO₄). Ten desykant utrzymuje wewnątrz eksykatora powietrze o bardzo niskiej wilgotności względnej. Dzięki temu próbki nie chłoną wody z otoczenia i nie zmienia się ich masa ani skład. W praktyce laboratoryjnej, także w analizie jakości żywności, do eksykatora wkłada się np. tygielki po suszeniu w suszarce, próbki proszków higroskopijnych, standardy wzorcowe czy odważki używane do analizy wagowej. Z mojego doświadczenia to jest absolutna podstawa przy oznaczaniu zawartości wody metodą suszarkową – gorące naczynka najpierw studzi się właśnie w eksykatorze, żeby nie złapały wilgoci z powietrza i żeby wynik był zgodny z normą. Dobra praktyka laboratoryjna (GLP) wymaga, żeby masa próbek używanych jako wzorce i próbki referencyjne była stabilna w czasie, a to bez ochrony przed wilgocią jest po prostu nierealne. Eksykatory stosuje się też do przechowywania odczynników bardzo wrażliwych na wodę, np. niektórych soli czy substancji używanych w analizie chemicznej surowców spożywczych. Warto też pamiętać, że pokrywa eksykatora powinna być dobrze nasmarowana (np. wazeliną techniczną), żeby uszczelnienie było skuteczne, a środek suszący regularnie wymieniany, bo po nasyceniu wodą traci swoje właściwości. W nowocześniejszych laboratoriach stosuje się także eksykatory próżniowe, gdzie dodatkowo obniża się ciśnienie, co jeszcze szybciej usuwa wilgoć z wnętrza. Moim zdaniem umiejętne korzystanie z eksykatora to taki mały, ale bardzo ważny element profesjonalnej analityki.