Kwalifikacja: SPC.07 - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych

W tym zadaniu łatwo dać się złapać na pierwszy rzut oka „logiczne” skojarzenia: skoro coś ma podziałkę, to pewnie służy do dokładnego odmierzania. W praktyce laboratoryjnej jest trochę inaczej i tu właśnie pojawia się różnica między szkłem pomiarowym przybliżonym a szkłem miarowym klasycznym. Zlewka z podziałką oraz cylinder miarowy są bardzo wygodne w codziennej pracy, ale projektuje się je głównie do orientacyjnego odmierzania i mieszania, a nie do przygotowywania roztworów mianowanych. Ich tolerancja objętościowa jest znacznie większa, podziałka bywa dość „gruba”, a kształt naczynia sprzyja błędom przy odczycie menisku. Używa się ich np. do przygotowania roztworów roboczych, płukanek, do wstępnego odmierzania wody technologicznej, ale nie tam, gdzie trzeba znać stężenie z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Kolba stożkowa (Erlenmeyera), która też może być kusząca jako odpowiedź, jest świetna do miareczkowania, mieszania, ogrzewania czy hodowli mikroorganizmów, ale jej geometria kompletnie nie sprzyja precyzyjnemu odmierzaniu objętości. Jeżeli pojawia się na niej podziałka, to jest ona czysto orientacyjna. Z mojego doświadczenia to jeden z typowych błędów uczniów: utożsamianie „czegokolwiek z kreskami” z naczyniem miarowym. Do roztworów mianowanych, standardów do analiz fizykochemicznych czy mikrobiologicznych używa się kolb miarowych – mają wąską szyjkę, jedną kreskę kalibracyjną i są wzorcowane zgodnie z odpowiednimi normami. Właśnie taka konstrukcja minimalizuje błąd wzrokowego odczytu menisku i pozwala na uzyskanie powtarzalnych, porównywalnych wyników analiz, co jest podstawą dobrej praktyki laboratoryjnej i systemów jakości typu GLP czy ISO 17025.